Logistyka.net.pl

Gospodarka magazynowa jako element systemu logistycznego przedsiębiorstwa

Magazynowanie i transport wewnętrzny

Adam Sadowski

Gospodarka magazynowa jako element systemu logistycznego przedsiębiorstwa
Gospodarka magazynowa stanowi jeden z podstawowych podsystemów w systemie logistycznym przedsiębiorstwa. Przegląd dostępnej literatury logistycznej, zarówno krajowej jak i zagranicznej, potwierdza ten pogląd.
Prace takich autorów, jak D.J. Bowersox, D.J. Closs, M.B. Cooper, P. Blaik, D.M. Lambert, J.R. Stock, L.M. Ellram, M. Nowicka-Skowron, H. Ch. Pfohl, M.
Sołtysik, Cz. Skowronek i Z. SarjuszWolski w sposób jednoznaczny wskazują na ważną rolę jaką odrywa ona we współczesnym przedsiębiorstwie.
Wykorzystując podejście badawcze, które można by określić jako konstrukcyjny opis systemów, można wyodrębnić w przedsiębiorstwie podsystem gospodarki magazynowej nadając mu konkretny kształt.
Warto zauważyć, że prace związane z badaniem gospodarki magazynowej, zawierają się z jednej strony w nurcie teoretyczno - poznawczym i dotyczą ogólnych prawidłowości, jakie zachodzą w tym obszarze. Z drugiej strony widoczne są prace przedstawiające zagadnienia praktyczne, gdzie dyskusje dotyczą konkretnych problemów związanych z organizacją procesów magazynowania, posiadaną infrastrukturą magazynową oraz systemami informatycznymi, wspomagającymi zarządzanie przepływami
rzeczowymi i informacyjnymi przez magazyn. Szczegółowa charakterystyka funkcjonowania systemów gospodarki magazynowej wskazuje na różnorodność stosowanych rozwiązań w zależności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej oraz rodzaju systemu logistycznego.
Celem artykułu jest prezentacja systemu gospodarki magazynowej na przykładzie jednego z krajowych przedsiębiorstw zajmujących się produkcją soków owocowo - warzywnych. Główny nacisk przy omawianiu prezentowanych zagadnień został położony na aspekty organizacyjne gospodarki magazynowej.

Ujęcie teoretyczne systemu logistycznego
cze kierunki rozwoju. Pierwszy z nich ma związek z badaniem systemów logistycznych przez pryzmat działalności marketingowo - logistycznej przedsiębiorstwa. Drugi zwraca uwagę na występowanie silnych związków logistyki z zarządzaniem jakością. Trzeci dotyczy postrzegania systemów logistycznych z punktu widzenia metod optymalizacyjnych badań operacyjnych (ang. operational research, OR)7.
Jedno z ujęć systemu logistycznego przedsiębiorstwa stanowi propozycja
M. Nowickiej-Skowron, w którym do rozważań teoretycznych zastosowano podejście matematyczne, stosowane w logistyce do opisu formalno - teoretycznego. Wychodząc od pojęcia systemu, zgodnie z propozycją zapisu matematycznego, przedstawioną przez
M.D. Mesarovica, do modelu systemu zostają wprowadzone elementy charakterystyczne dla systemu logistycznego. System logistyczny S - zdaniem
M. Nowickiej-Skowron - w układzie formalnym można traktować jako uporządkowaną parę złożoną ze zbioru
A elementów systemu oraz zbioru R ich własności lub relacji między nimi10:

W literaturze występuje wiele poglądów, często zróżnicowanych odnoszących się do określenia pojęcia system logistyczny przedsiębiorstwa. Należy jednak podkreślić, że większość autorów przyjmuje podejście systemowe przy opisie systemu logistycznego przedsiębiorstwa, co wskazuje na teoretyczny rodowód logistyki, który zawiera się
S = (A,R), w ogólnej teorii systemów. Przegląd gdzie: dostępnych opracowań poświęconych teorii systemów logistycznych wskazu- A = {a, a 2, ..., an) - zbiór elementów systemu logistycznego, je - zdaniem autora - na trzy zasadni-

Dr inż. Adam Sadowski, Instytut Ekonomik Stosowanych, Uniwersytet Łódzki (przyp. red.). , Artykuł recenzowany (przyp. red.).
Por. D.J. Bowersox, D.J. Closs, M.B. Cooper, Supply Chain Logistics Management, McGraw-Hill, New York 2002; P. Blaik, Logistyka, PWE, Warszawa 2001, D.M. Lambert, J.R. Stock, L.M. Ellram, Fundamentals of Logistics Management, Irwin/McGraw-Hill, New York 1998; M. Nowicka-Skowron, Efektywność systemów logistycznych, PWE, Warszawa 2000, H.Ch. Pfohl, Systemy logistyczne, ILiM, Biblioteka Logistyka, Poznań 2001; M. Sołtysik, Zarządzanie logistyczne, AE w Katowicach, Katowice 2000; Cz. Skowronek, Z. Sarjusz-Wolski, Logistyka w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 2003.
Zob. R. A. Orchard, O pewnym ujęciu ogólnej teorii systemów, [w:] G.J. Klir (red.), Ogólna teoria systemów, WNT, Warszawa 1976, s. 207 i n.
W przypadku niezrównoważonych systemów logistycznych można wyróżnić rozbudowaną gospodarkę magazynową po stronie zaopatrzenia - na przykład w przemyśle motoryzacyjnym lub po stronie dystrybucji w przypadku szerokiego asortymentu dóbr zaliczonych do grupy FMCG (ang. Fast
Moving Consumer Goods). Zob. szerzej J.J. Coyle, E.J. Bardi, C.J. Langley, Zarządzanie logistyczne, PWE, Warszawa 2002, s. 74-75.
Zob. L. von Bertalanffy, Ogólna teoria systemów. Podstawy, rozwój, zastosowania, PWE, Warszawa 1984, s. 86.
W swojej pracy C.F. Daganzo przedstawia system logistyczny wyłącznie w kategorii problemu decyzyjnego, koncentrując uwagę na postaci analitycznej modelu, z uwzględnieniem różnych warunków ograniczających odpowiadających różnym rozwiązaniom organizacyjnym. Przy takim zapisie, elementami systemu logistycznego są dostawcy, odbiorcy oraz magazyny - w przypadku występowania przeładunków. Zob. szerzej C.F. Daganzo, Logistics Systems
Analysis, Springer Verlag, Berlin 1996.
M. Nowicka-Skowron, Efektywność systemów logistycznych, PWE, Warszawa 2000, s. 18-28.
M.D. Mesarovic, Matematyczna teoria systemów, [w:] G.J. Klir (red.), Ogólna teoria systemów, WNT, Warszawa 1976, s. 247 i n.
W dalszej części rozważań M. Nowicka-Skowron uwzględnia również relacje zewnętrzne oraz czynnik czasu, co wskazuje na możliwość dynamicznego ujęcia systemu logistycznego. Takie podejście wymaga jednakże dalszych badań nad zachowaniem się systemów logistycznych.
Logistyka 2/2007

Poszukiwany Specjalista ds. Logistyki
Carolina Medical Center http://www.jobpilot.pl/misc/adframe/jobpilot/7d7/c/1925961.htm

Magazynowanie i transport wewnętrzny
ności ekonomicznej, takie jak koszty magazynowania, obrót magazynowy, a także rachunek efektywności ekonomicznej modernizacji magazynów.
Efektywność systemów logistycznych i jej pomiar należy do kluczowych zagadnień w całym cyklu życia gdzie: systemu. Relacyjny charakter działalM - zapasy, ności logistycznej, choćby w kontekB - logistyczna baza materialna, ście relacji trade-offs, stanowi wyzwaL - pracownicy realizujący zadania lo- nie do opracowania uniwersalnego gistyczne, zespołu mierników logistycznych lub
J - informacje, syntetycznego miernika agregatoweZ - zadania logistyczne, go, który mógłby być zastosowany
W - realizacja zadań stanowiących cel w odniesieniu do każdego rodzaju istnienia i funkcjonowania oraz działalności gospodarczej.
R - zbiór relacji. uzyskuje się szczegółowy obraz sy- Wpływ zjawiska sezonowości stemu logistycznego. W powyższym na gospodarkę magazynową zapisie systemu logistycznego podsystem gospodarki magazynowej został
Istnieje wiele metod matematyczujęty w postaci zapasów oraz częśno - statystycznych, pozwalających ciowo logistycznej bazy materialnej. na badanie wahań okresowych w zjaZ punktu widzenia kosztów całkowiwiskach ekonomicznych. Powszechtych związanych z gospodarką maganie przyjęty podział tych metod zynową, dotyczy to zarówno zapasów wyróżnia metody mechaniczne wysurowców i opakowań, produkcji w toróżniania efektów sezonowych oraz ku oraz wyrobów gotowych. Wzrost metody bazujące na analizie regresji. efektywności gospodarki magazyW opisie zjawisk ekonomicznych najnowej może mieć związek ze stosoczęściej pod uwagę bierze się nastęwaniem odpowiednich strategii logipujące czynniki, które mają wpływ stycznych, na przykład Just-in-Time czy na kształt szeregów czasowych. Są kanban w produkcji, w odniesieniu do to: trend, wahania sezonowe, wahapodstawowych sfer działalności loginia cykliczne, wahania przypadkostycznej przedsiębiorstwa. we. Do analizy szeregów czasowych, Działalność magazynową przedzawierających wspomniane czynniki, siębiorstwa można charakteryzować ma zastosowanie wiele metod dew trzech zasadniczych aspektach: kompozycji szeregów czasowych. organizacyjnym, technicznym oraz
Przyjmując założenie o występowaekonomicznym. Należy wspomnieć niu w szeregach czasowych czynnijeszcze o aspekcie informacyjnym i to ków, o których wspomniano wcześzarówno z punktu widzenia potrzeb niej, istnieje możliwość zastosowania planowania strategicznego, taktyczmultiplikatywnego modelu szeregu nego, jak i operacyjnego (działalności czasowego postaci14: bieżącej przedsiębiorstwa) .
Yt = Tt · St · Ct · It
Do podstawowych mierników wykorzystywanych do oceny magazynoZakłada się tutaj, że trend (Tt), wawania można zaliczyć mierniki pracy hania sezonowe (St), wahania cykliczw magazynie (zaliczamy tu mierniki ne (Ct) i wahania przypadkowe (It) desprawności organizacyjnej i sprawno- terminują analizowane zjawisko przez ści technicznej) oraz mierniki efektyw- przemnożenie wpływu wszystkich

A = {r, r, ..., rn) - zbiór relacji wewnętrznych w systemie logistycznym.
Wprowadzając szczegółowe elementy systemu logistycznego, co można zapisać jako:
S = (M, B, L, J, Z, W, R), czynników. W odniesieniu do zjawiska sezonowości przy tym podejściu dekompozycja szeregu czasowego ogranicza się do takich etapów, jak wygładzenie szeregu, wyznaczenie czynnika sezonowego oraz oddzielenie trendu i czynnika cyklicznego w wygładzonym szeregu.
Można też przyjąć, że podstawą dekompozycji szeregu czasowego będzie model addytywny postaci15:
Yt = ϕ(t) + ψ(t) + εt
W modelu tym wyróżnia się trend
ϕ(t) oraz składnik sezonowy o stałej sezonowości ψ(t). W pierwszej kolejności wyznacza się trend (kierunek zmian zjawiska) a następnie składnik sezonowy. Składnik losowy εt otrzymuje się odejmując trend i wahania sezonowe od poszczególnych wyrazów szeregu czasowego.
Wartą zauważenia propozycją w aspekcie rozważań praktycznych nad gospodarką magazynową jest model postaci16: lub gdzie:
Yt - zmienna objaśniana, o której zakładamy, że podlega wahaniom sezonowym w okresie t, X it - zmienne objaśniające merytorycznie związane ze zmienną objaśnianą, Zit - zmienne zero - jedynkowe przyjmujące wartość jeden jeśli obserwacja dotyczy okresu j, wartość zero w pozostałym przypadku, εt - zmienna losowa, α o, αi , βj - parametry strukturalne modelu, przy założeniu, że:
lub, co oznacza, że suma efek-

Temat mierników logistycznych i produkcyjnych wykorzystywanych w praktyce działalności przedsiębiorstw został omówiony m.in. w pracach: J. Twaróg, Mierniki i wskaźniki logistyczne, ILiM, Poznań 2003; D.Kisperska - Moroń, Benchmarking jako narzędzie zarządzania logistycznego, AE Katowice, Katowice 2000, s. 73 i n.
Tamże, s. 91.
Z. Zieliński, Metody analizy dynamiki i rytmiczności zjawisk gospodarczych, PWN, Warszawa 1979.
W. Starzyńska, Statystyka praktyczna, PWN, Warszawa 2000.
A. Zeliaś, Metody statystyczne. Zadania i sprawdziany, PWE, Warszawa 2002.
Jeśli dysponujemy danymi kwartalnymi. Zob. szerzej J. Więcek, Wahania sezonowe w analizie popytu [w:] W. Welfe (red.), Ekonometryczne modele rynku.
Analiza. Prognozy. Symulacja, t. III, PWE, Warszawa 1982.
Jeśli dysponujemy danymi miesięcznymi.
FORUM MANAGEMENT - Strategic IT Recruitments poszukuje dla swojego Klienta osobę na stanowisko:
Logistic Manager http://www.jobpilot.pl/misc/adframe/jobpilot/7d7/b/10214426.htm

Logistyka 2/2007
Rys. 1. Proces magazynowania w magazynie opakowań i surowców. Źródło: opracowanie własne na podstawie materiałów wewnętrznych firmy.

Magazynowanie

W łańcuchu logistycznym, stanowiącym integralną część systemu logistycznego, można wyróżnić momenty, w których przepływające materiały oraz wyroby gotowe ulegają zatrzymaniu. Zasygnalizowane zjawisko występowania „przerw” w przepływie jest opisywane funkcjami magazynowania, których natężenie zależy od specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej.
Termin magazynowanie oznacza zespół czynności związanych z czasowym przyjmowaniem, składowaniem, przechowywaniem, kompletowaniem, przemieszczaniem, konserwacją, ewidencjonowaniem, kontrolowaniem i wydawaniem dóbr materialnych (zapasów)20. Konkretne czynności stanowiące składowe terminu magazynowanie mogą być realizowane w zależności od specyfiki procesów logistycznych, takich jak zaopatrzenie, produkcja oraz dystrybucja w różny sposób.
Cel procesu magazynowania w ba-

Przyjęcie wyrobu gotowego z produkcji

Proces magazynowania
danym przedsiębiorstwie został zdefiniowany jako zaopatrzenie w surowce i opakowania niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa, prawidłowe magazynowanie oraz prawidłowy system wydawania zgodnie z zasadą FIFO, obejmujący organizację pracy magazynu. Gospodarkę magazynową można podzielić na dwa obszary. Pierwszy - związany z zaopatrzeniem w surowce do produkcji oraz opakowania (magazyn opakowań i surowców) przedstawia rysunek 1.
Drugi obszar to magazyn wyrobów gotowych, w którym proces magazynowania obejmuje „wyjście” z procesu produkcyjnego (rysunek 2).
W przypadku magazynu opakowań

Produkcja
tów sezonowych w roku jest równa zero. Zaprezentowane modele mogą być wykorzystane w badaniach empirycznych w sytuacji, gdy dysponujemy stosunkowo dużą liczbą obserwacji. W przypadku badanego przedsiębiorstwa wykorzystano metody statystyczne, obliczając wskaźniki sezonowości.

DP

MWG

MWG

Eksport

Kraj

MWG

MWG

MWG

Transport

MOS

Magazynowanie

Transport na produkcję

DP

Załadunek

Zamówienie surowców i opakowań do produkcji

MOS

Przepakowanie

Magazynowanie

DKJ
DBR
DS

Przygotowanie soków do wysyłek oraz skladowanie na polach odkładczych

Ocena surowców i materiałów opakowaniowych

MOS

Wydanie wewnętrzne towaru

Zgłoszenie dostawy do kontroli laboratoryjnej

MOS
i surowców danymi wejściowymi do procesu są: plan zakupów (dokumenty przychodowe - faktura VAT, WZ [wydanie zewnętrzne], specyfikacja) oraz procedura przyjęcia surowców i opakowań na magazyn. Danymi wyjściowymi natomiast: dokumenty PZ (przychód zewnętrzny) i RW (rozchód wewnętrzny), formularz zgłoszenia do kontroli jakości oraz formularz warunków magazynowania. Klientem wewnętrznym procesu jest dział magazynowy, którego wymagania są następujące:
• prawidłowy odbiór ilościowo - jakościowy
• prawidłowe przechowywanie oraz wydawanie surowców i opakowań
• wydanie do produkcji zgodnie z zasadą FIFO.
Do klientów zewnętrznych procesu zaliczają się: dział zakupów, produkcji oraz dział kontroli jakości. Wśród wymagań klienta zewnętrznego można wymienić takie, jak ciągłość dostaw, prawidłowy odbiór ilościowy i jakościowy oraz właściwe przechowywanie surowców i opakowań. Do niezbędnych zasobów do realizacji procesu magazynowania zalicza się zapotrzebowanie działu produkcji na surowce i opakowania oraz pomieszczenia magazynowe w tym chłodnie.

Zebranie dokumentów
DOK oraz analiza wysyłek

Przyjęcie na MOS
Kontrola wstępna (ilościowa)

Magazynowanie i transport wewnętrzny

DL

MWG

MWG

FT

Rys. 2. Proces magazynowania w magazynie wyrobów gotowych. Źródło: jak do rysunku 1.

Model ten został wykorzystany w badaniu zjawiska sezonowości sprzedaży piwa. Zob. szerzej A. Sadowski, Zjawisko sezonowości w sektorze producentów piwa w Polsce, Handel Wewnętrzny 3/2006, s. 50-56.
Zob. na przykład M. Gubała, J. Popielas, Podstawy zarządzania magazynem w przykładach, ILiM, Poznań 2005.
M. Fertch (red.), Słownik terminologii logistycznej, ILiM, Poznań 2006, s. 99.
FIFO (ang. First In - First Out).
Na rysunku zastosowano następujące skróty: MOS - Magazyn Opakowań i Surowców, DKJ - Dział Kontroli Jakości, DBR - Dział Badań i Rozwoju, DS
- Dział Surowcowy oraz DP - Dział Produkcji.
Na rysunku zastosowano następujące skróty: MWG - Magazyn Wyrobów Gotowych, DL - Dział Logistyki oraz FT - firma transportowa, DOK - Dział
Obsługi Klienta.
Logistyka 2/2007

Hays Poland Sp. z o.o. poszukuje dla swojego Klienta osobę na stanowisko:
Asystent/ka działu logistyki http://www.jobpilot.pl/misc/adframe/jobpilot/7d7/b/10240070.htm

Magazynowanie i transport wewnętrzny

Magazynowanie wyrobów gotowych
Gospodarka magazynowa w obszarze wyrobów gotowych odbywa się w oparciu o zespół magazynów własnych i obcych. Podstawą przekazywania wyrobów z produkcji do konkretnego magazynu jest wskaźnik rotacji pomiędzy produkcją, magazynem oraz kontrahentami. Ze względu na to kryterium, w przedsiębiorstwie dokonuje się podziału na magazyny wyrobów gotowych o małej rotacji, dużej rotacji oraz wyodrębnia się magazyn do konfekcjonowania wyrobów gotowych.
Badane przedsiębiorstwo w sferze dystrybucji stosuje dwa główne kanały logistyczne. Pierwszy jest związany ze sprzedażą produktów do sieci handlowych pod własną marką oraz markami prywatnymi (ang. private labels).
Drugi dotyczy handlu tradycyjnego.
W odniesieniu do magazynowania wyrobów gotowych wyraźnie występuje zjawisko sezonowości. Wskaźniki sezonowości, które potwierdzają występowanie zjawiska sezonowości przedstawia wykres 125. Wynika z niego, że największe zapotrzebowanie na produkty występuje w grudniu (w sieciach handlowych) oraz w kwietniu (w handlu tradycyjnym), natomiast najmniejsze w lipcu.
Występowanie efektu sezonowego z punktu widzenia działalności organizacji nie jest korzystne ponieważ w jednym okresie (miesiącu lub kwartale) może wystąpić nadmiar powierzchni magazynowej, w innym zaś brak powierzchni magazynowej, co w badanym przedsiębiorstwie oznacza konieczność wynajmu powierzchni magazynowych.

Sfera regulacji w procesie magazynowania
Pomimo, że proces magazynowania w przypadku producentów soków i napojów nie jest złożony, za jego prawidłowy przebieg odpowiadają takie komórki organizacyjne, jak
Zespół Magazynów, Dział Logistyki oraz Dział Kontroli Jakości. Do podstawowych zadań Zespołu Magazynów można zaliczyć między innymi:

Wykres 1. Wahania sezonowe w magazynie wyrobów gotowych. Źródło: obliczenia własne na podstawie danych firmy.

• przyjęcie i dystrybucję palet na MOS
• dokonanie zapisów w systemie komputerowym
• rozmieszczenie opakowań i surowców w sektorach
• obsługę wózków widłowych przez operatorów
• wydawanie surowców i opakowań na produkcję
• wydawanie dokumentów RW itp.
Dział Logistyki w omawianym przedsiębiorstwie jest odpowiedzialny przede wszystkim za środki transportu oraz za przygotowanie zestawienia załadunku samochodów z jednodniowym wyprzedzeniem z uwzględnieniem nazwy odbiorcy, numer zamówienia, ogólnej liczby palet, nazwiska kierowcy lub nazwy spedycji i ich archiwizację. Dział
Kontroli Jakości jest odpowiedzialny z kolei za oznakowanie opakowań jednostkowych dostarczonych półfabrykatów surowców i materiałów pomocniczych dopuszczonych do produkcji.
W badanym przedsiębiorstwie funkcjonuje system informatyczny, rozliczający zarówno produkcję jak i wyroby gotowe. Każdy wyrób ma nadaną partię (serię) w systemie podczas przekazywania z produkcji do magazynu wyrobów gotowych, przez co może być identyfikowany nawet po wysłaniu go z magazynu do kontrahenta. Zagadnienie identyfikowalności wyrobów gotowych ma duże znaczenie praktyczne, zwłaszcza
w przedsiębiorstwach przemysłu spożywczego, fermentacyjno-owocowego oraz napojowego, ze względu na ograniczony okres trwałości tych wyrobów.

Podsumowanie i wnioski
Określanie wielkości popytu rynkowego ma zasadniczy wpływ na efektywne prowadzenie gospodarki magazynowej.
Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy zarówno zaopatrzenie jak i dystrybucja podlegają wahaniom sezonowym.
W badanym przedsiębiorstwie efekty występowania zjawiska sezonowości są widoczne w zmianach wykorzystania powierzchni magazynowych, w zapotrzebowaniu na pracowników obsługujących proces magazynowania a także w zróżnicowaniu przepływów finansowych, w zależności od badanego okresu.
Podsystem gospodarki magazynowej, stanowiąc jeden z elementów systemu logistycznego, określa jego efektywność. W prezentowanych rozważaniach funkcjonujący w przedsiębiorstwie system informatyczny WMS pozwala między innymi na dynamiczne zarządzanie lokalizacjami w magazynie oraz zarządzanie stanami magazynowymi w lokalizacjach rezerwowych i kompletacyjnych. Umożliwia to osiągnięcie wewnętrznej spójności systemu logistycznego i dostosowanie go do otoczenia, w tym do zjawiska sezonowości.

Wskaźnik rotacji zapasów przyjmuje postać ilorazu średniego rocznego stanu kapitału zaangażowanego w zapasach do przychodów netto ze sprzedaży, osiągniętych w analizowanym okresie. Wysokość wskaźnika jest w znacznym stopniu uzależniona od rodzaju prowadzonej działalności. Wskaźnik rotacji zapasów wyrażony w dniach natomiast określa, jak długo jedna złotówka kapitału zaangażowanego w zapasach zmienia się w jedną złotówkę w formie gotówki, dlatego firmy powinny dążyć do minimalizacji tego wskaźnika stosując metody sprawnego zarządzania zapasami. Por. M. Jerzemowska (red.), Analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 2006, s. 221-226.
Wskaźniki sezonowości wyrażono w postaci ilorazu wielkości wyjścia z MWG w danym miesiącu do przeciętnego poziomu zjawiska w badanym okresie (roku).
Warehouse Management System.

Poszukiwany STAŻYSTA / STAŻYSTKA W DZIALE PROJEKTÓW LOGISTYCZNYCH
Carrefour Polska Sp. z o.o. http://www.jobpilot.pl/misc/adframe/jobpilot/7d7/b/1920884.htm

Logistyka 2/2007