Logistyka.net.pl
Ten artykuł jest płatny. Dostęp wyłącznie za opłatą.

Logistyka miejska oczami operatora logistycznego

Usługi logistyczne

Danuta Krawczyk
Specjalista ds. Spedycji Fiege

Logistykamiejskaoczamioperatoralogistycznego
Logistyka miejska jest pojęciem wziąż trudnym do jednoznacznego zdefiniowania. Jedna z definicji określa, że są to wszystkie działania, które służą optymalizacji przepływu dóbr, ludzi i informacji wewnątrz społecznego systemu, jakim jest miasto. Inna definicja wskazuje na transport towarowy z uwzględnieniem procesów magazynowania, zaopatrzenia w wodę, gaz, energię elektryczną i energię cieplną, organizację sieci telekomunikacyjnej, transport tranzytowy, transport indywidualny, pasażerski miejski oraz podmiejski, a także wywóz odpadów i nieczystości, aż po kształtowanie powiązań transportowych aglomeracji z systemem logistycznym regionu, kraju czy nawet globalnym.
Logistyka miejska jest też definiowana jako proces optymalizacji czynności przedsiębiorstw w zakresie logistyki i transportu na obszarach miejskich, wspomagany przez nowoczesne systemy informacyjne, uwzględniający środowisko transportowe, bezpieczeństwo i oszczędne zużywanie energii w ramach gospodarki rynkowej, jak również kongestię. Może ona obejmować kooperacyjne systemy transportu towarów, publiczne terminale logistyczne, kontrolę ładunków, podziemne systemy transportu (innowacyjne rozwiązanie problemu przewozu towarów w miastach) i nowoczesne systemy informacyjne - Intelligent Transport Systems (ITS).
Zatem, w największym skrócie - logistyka miejska obejmuje systemy logistyczne znajdujące się na terenach zurbanizowanych, natomiast zadaniem tego działu logistyki jest odpowiednia organizacja działalności wszystkich uczestników operujących na terenie miasta, tak aby obniżyć globalne koszty funkcjonowania oraz zwiększyć zadowolenie klientów, w których roli występują mieszkańcy danych miast. Ponadto, logistyka miejska warunkuje dalsze procesy otwierania się miast na dyfuzję innowacji czy funkcjonowanie miast w sieci.
Ważnym zagadnieniem w logistyce miejskiej staje się dziś transport. Przyjmuje się, że na koszt logistyczny składa się w 75% koszt transportu, stąd szczególną
uwagę skupiono w ostatnich latach właśnie na systemie transportowym w logistyce miejskiej, obejmującym przewóz osób na terenie aglomeracji, transport zaopatrzeniowy oraz wywóz odpadów i nieczystości. Transport w logistyce miejskiej jest ograniczony do 3 podstawowych gałęzi: transportu samochodowego (autobusowego, trolejbusowego, indywidualnego), transportu szynowego (tramwajowego, kolejowego - szybkie koleje miejskie, wykorzystanie kolei do obsługi miasta i metro) oraz przesyłowego (wodociągi, gazociągi, linie energetyczne, cieplne, kanalizacja).
W ostatnich czasach, na wiele problemów w miastach natrafia szczególnie przewóz towarów. Na przewoźników wywierany jest silny nacisk w celu zwiększenia poziomu usług i zmniejszenia kosztów w ra mach sys te mu do staw
„just-in-time”. A wraz ze wzrostem liczby ludności miast rosną potrzeby przewozowe, co prowadzi do stałego zwiększania się poziomu kongestii. Poważnym problemem są także skutki wypadków drogowych z udziałem samochodów ciężarowych. Logistyka miejska może jednak zwiększyć poziom bezpieczeństwa przez zmniejszenie liczby operacji przewo zo wych na ob sza rach miej skich i zmniejszenie liczby przejechanych kilometrów. Ponadto nowe technologie w taborze, na przykład systemy nawigacji, mogą odciążyć kierowcę od wielu zadań, pozwalając na monitorowanie oraz bezpieczeństwo przewozu. Dodatkowo, zintegrowane technologie elektroniczne i telekomunikacyjne mogą rozwiązać wiele problemów w transporcie towarów. Bardzo ważne we wdrażaniu koncepcji logistyki miejskiej staje się też zarządzanie łańcuchem dostaw do sklepów w centrach handlowych. Dlatego większość działów sprzedaży i zakupów stara się bardzo ściśle współpracować z Centrum Dystrybucyjnym.
Olbrzymim wyzwaniem stają się dla logistyki miejskiej wielkopowierzchniowe sklepy, które mają ograniczone możliwości przyjęcia i składowania towaru, i trudno im budować stocki oraz planować swoje przepływy. Sytuację dodatkowo
komplikuje duża ilość promocji, podczas których przyjmowane i sprzedawane są duże partie towaru. Dla zminimalizowania problemów terminowości dostaw większość sieci handlowych tworzy grafiki dystrybucyjne, pozwalające na ustalenie cykliczności i powtarzalności dostaw. Inną, szeroko stosowaną praktyką jest przygotowywanie z odpowiednim wyprzedzeniem forecastów sprzedaży oraz reglamentowanie dla każdego ze sklepów (hipermarketów) dostępnego stocku w Centrum Dystrybucyjnym. Do równie często stosowanych praktyk, mających prowadzić do usprawnienia przepływów, należą:
● organizacja pickingów (miejsc zbiórek towaru) w Centrach Dystrybucyjnych zgodnie z mapą sieci handlowych (sklepów)
● kompletacja przesyłek w mniejszych punktach przeładunkowych, zlokalizowanych bliżej poszczególnych miast i ich centrów, a więc tam, gdzie jest najwięcej odbiorców
● oklejanie palet etykietą z kompozycją palety, co usprawnia proces kontroli zawartości palety
● platformy wymiany danych służące do pobierania informacji o danych podstawowych artykułów
● w przypadku braku komunikacji EDI pomię dzy Cen trum Dys try bu cyj nym, a sklepem dołączanie do dostawy dysku lub innego nośnika danych celem zaczytania danych o dostawie.
Aby choć w części osiągnąć równowagę pomiędzy rozbieżnymi nieraz celami grup uczestników logistyki miejskiej, niezbędne są odpowiednie plany, regulacje i programy, które będą włączały:
● zdolności i infrastrukturę, na przykład: transfery ładunków, terminale, itd.
● nowe szlaki (w tym szczególnie obwodnice) i obiekty
● regulacje drogowe (trasa, waga, wielkość, opłaty za korzystanie z dróg, itd.)
● regulacje czasowe (nocne dostawy, itd.)
● bodźce zniechęcające: mandaty, podatki dla niezrównoważonych operacji logistycznych

Logistyka 5/2010
Usługi logistyczne

Magazyn Fiege w Bremie (fot.Fiege).










informacje (o bieżącym ruchu ulicznym, dostęp do miasta w trakcie dnia w celu pojemność magazynowa/dróg, rezerwa- doręczenia bądź odbioru przesyłek. Jednak dostęp ten jest tylko umożliwiony pocje stref przeładunkowych, itd.) jazdom spełniającym normy Euro 5 / EEV.
Spełnienie wyśrubowanych standardów gospodarkę gruntami:
❍ strefy pojedynczego/zróżnicowanedotyczących norm emisji spalin jest warunkiem dostania się do tego punktu. Wygo zastosowania
❍ wydzielenie miejsca pod parkingi, wiera to nacisk na przedsiębiorstwa, nakazując im ulepszenie posiadanej floprzechowywania i załadunku przepisy budowlane (rozporządzenia i ich egzekwowanie) współpraca (między sąsiadującymi miastami i przewoźnikami, dostawy łączone, wspólny marketing, szkolenie kierowców, itd.) bonusy/upusty dla zrównoważonych operacji logistycznych

Przykładem miasta, które wprowadziło pilotażowy program towarowy w ramach usprawniania logistyki miejskiej, jest niemiecka Brema. Tam współpraca personelu miejskiego z firmą przewozową zaowocowała stworzeniem przyjaznego środowisku naturalnemu punktu przeładunkowego, graniczącego z obszarem wykorzystywanym przez pieszych. Czynności wyładowcze przy chodnikach mogą trwać do godziny 11.00. W rezultacie miasto stworzyło specjalne rozwiązania potrzebne tej akcji pilotażowej. Przyjazny środowisku punkt przeładunkowy znajduje się teraz blisko bremeńskiej strefy pieszych. Pozwala to firmom kurierskim, ekspresowym, dostawczym, na
Logistyka 5/2010

Fragment wnętrza magazynu Fiege w Bremie (fot.Fiege).
ty pojazdów. Czystsze pojazdy stanowią także element przewagi w rywalizacji firm dostawczych. To ma przyspieszyć wymianę floty pojazdów dostawczych, a także zoptymalizować zarządzanie trasami dla usług dostawczych w centrum miasta.
Również firma Fiege zwiększyła powierzchnię swoich 4 magazynów w centrum dystrybucyjnym GVZ w Bremie.
Nowoczesne technologie pozwalają na przeładunek 30 t towarów w 8 minut, a zasilanie magazynu zapewnia częścio-
wo elektrownia wiatrowa. Na powiększenie powierzchni wpływ miała między innymi lokalizacja miasta, które znajduje się kilkadziesiąt kilometrów od portów morskich Bremerhaven i JadeWeserPort.
„Mając na uwadze bliskość dużego portu żeglugi morskiej, bremeńskie centrum będzie czerpać bezpośrednie korzyści z rosnących ilości przeładowywanych tam towarów. Dzięki korzystnemu połączeniu z wewnętrzną częścią kraju, Brema może odegrać rolę centrum usługowego dla portu” - powiedział dr Hugo
Fiege, prezes zarządu Fiege Stiftung & Co.
KG.
Dostarczane do regionalnych magazynów handlu detalicznego towary (pochodzące od różnych producentów) są kompletowane przed dostawą do poszczególnych punktów sprzedaży. Dzięki temu zmniejsza się ruch samochodów ciężarowych, czego efektem jest zmniejszenie emisji CO i zużycia paliwa.
Zaznaczyć jednak należy, iż wdrażanie koncepcji logistyki miejskiej jest zadaniem bardzo trudnym, wymagającym nie tylko ponoszenia znacznych kosztów finansowych ale i także społecznych.
Wszystkie podejmowanie działania powinny mieć charakter systemowy i wymagający szerokiej współpracy/kooperacji.
Jednakże działania te w dłuższej perspektywie mogą umożliwić pokonanie barier rozwojowych miast i przyczynić się do ich sukcesu społeczno - gospodarczego.