Logistyka.net.pl
Ten artykuł jest płatny. Dostęp wyłącznie za opłatą.

Mobilność - motor rozwoju logistyki i handlu

Elektroniczna gospodarka

Jacek Pucher, Artur Kośmider
Instytut Logistyki i Magazynowania

Mobilność - motor rozwoju logistyki i handlu
Telefon komórkowy oraz mobilne techDo najważniejszych z nich można zanologie, nie tylko dzięki swoim możliwo- liczyć: ściom, ale także dzięki powszechności ● szybkość - niezależny od miejsca i czai dostępności, stają się ikoną obecnej kulsu dostęp do informacji, umożliwiajątury. Liczba urządzeń przenośnych, a zacy sprawną realizację zamówień i obliczamy do nich nie tylko telefony, ale sługę klienta oraz prowadzoną w czasie również wszelkie urządzenia mobilne (to rzeczywistym wymianę danych wsparjest terminale do odczytu kodów, netbotą bezprzewodową komunikacją oki, GPS) stale rośnie. Według danych ● masowość - technologie mobilne są
Międzynarodowej Unii Telekomunikastosowane nie tylko w firmach, ale takcyjnej, w 2010 roku aż 74% populacji świaże przez konsumentów. Umożliwiają ta (prawie 5 mld ludzi) będzie wyposażotym samym nawiązywanie nie tylko renych w „komórkę”2. Rośnie także ilość lacji B2B, ale również unikalnych relaróżnorodnych zastosowań urządzeń mocji firm oraz klientów
● bilnych: relatywnie niski koszt - koncentracja
● coraz większy średni czas prowadzowielu technologii i funkcjonalności nych rozmów (w Polsce to 26 minut (komunikacja, dostęp do Internetu, dziennie) lokalizacja i nawigacja, odczyt i zapis
● tysiące wysłanych i odebranych sms informacji) w pojedynczym urządzeniu oraz ciągły rozwój sprzętu i oprogra(około 2 500 rocznie na jednego użytmowania sprawiają, że dostęp do zakownika polskiego GSM)3
● ogromne ilości przesyłanych danych dzięki rozwojowi mobilnego Internetu.




dzeń mobilnych, pojemnością pamięci do odczytu i zapisu danych ograniczone bezpieczeństwo - to znaczy większe, niż w przypadku urządzeń takich jak komputery stacjonarne lub notebooki, ryzyko utraty urządzenia informacyjne - ważne zwłaszcza w kontekście zastosowań w handlu gdzie, biorąc pod uwagę ogromną ilość dostarczanych treści i przetwarzanych danych, nie można pominąć bardzo ważnego zagadnienia jakości dostarczanych informacji.

Ciągła eliminacja tych ograniczeń, przy równoczesnym rozwoju nowych rozwiązań, rozszerzających korzyści z zastosowania technologii mobilnych powodują, że produkty i usługi bazujące na tych technologiach stają się coraz bardziej dojrzałe i przemyślane. Dlatego

Dane wskazujące na dynamiczny rozwój tego rynku i technologii nie umknęły także organizatorom tegorocznego
Kongresu „Logistics 2010”. Jedna z sesji tematycznych kongresu zostanie poświęcona profesjonalnym zastosowaniom technologii mobilnych w logistyce i handlu - technologii, które nie tylko wspomagają procesy magazynowe, służą monitorowaniu ruchu pojazdów, pojawiają się w elektronicznej wymianie danych, ale także coraz częściej pełnią rolę interaktywnego narzędzia komunikacji właściciela marki handlowej (produRys. 1. Korzyści i ograniczenia mobilnych technologii. centa czy dystrybutora) z konsumentem zainteresowanym dostępem do informacji i usług związanych z konkretnym awansowanych technologii staje się co- każda firma, stawiająca na innowacyjność produktem lub towarem. raz tańszy. i nowe technologie, powinna rozważyć
Dyskusję nad zagadnieniem „mobility” wy ko rzy sta nie na rzę dzi mo bil nych w łańcuchach dostaw trzeba rozpocząć
Mobilność to jednak także pewne ba- w swojej działalności. W dalszej części od ogólnego zidentyfikowania najważniej- riery: artykułu zostaną przedstawione najszych korzyści i zalet mobilnych techno- ● techniczne - spowodowane przede ważniejsze obszary możliwych zastosologii. wszystkim wielkością ekranów urzą- wań tych technologii.
J. Pucher pracuje w Dziale Obsługi Rynku ILiM, a A. Kośmider jest Kierownikiem Centrum Elektronicznej Gospodarki w ILiM (przyp. red.).
T. Boguszewicz Globalna komórka [w:] http://www.rp.pl/artykul/443146.html
3 Badanie Ericsson Consumer Lab 2009, [w:] http://www.ericsson.com/pl/consumerlab/index.shtml
4 W 2009 roku w sieciach komórkowych przesyłano miesięcznie 90 petabajtów danych (90 biliardów bajtów) [w:] http://www.rp.pl/artykul/443146.html

Logistyka 2/2010
Elektroniczna gospodarka

Technologie mobilne w logistyce
Jednym z najszerzej znanych rozwiązań mobilnych w logistyce jest zastosowanie wspomagających funkcjonowanie magazynu przenośnych terminali, służących do identyfikacji towarów i przetwarzania danych w systemie magazynowym. Zastosowanie takich terminali wraz z instalacją wewnętrznej sieci komunikacji bezprzewodowej umożliwia pracownikom magazynu łatwiejszą lokalizację zgromadzonych w nim towarów, natychmiastowy dostęp do informacji o towarach, a dodatkowo, dzięki wyposażeniu w specjalistycz ne opro gramowanie, może wspierać różne operacje magazynowe związane między innymi z przyjęciem i wydaniem towaru, inwentaryzacją, lokalizacją, blokowaniem miejsca składowania czy kompletacją przesyłki. Najczęściej spotykane na rynku terminale (diodowe, laserowe, kolektory danych czy phasery) wyposaża się w elementy, takie jak dotykowy ekran LCD, klawiaturę, pamięć
Flash, łącze Bluetooth itp., czyli bardzo podobne lub wręcz identyczne do tych, które możemy na co dzień wykorzystywać w smartphone’ach.
Technologie mobilne znajdują swoje miejsce także poza magazynem i stają się użyteczne zwłaszcza w planowaniu i mo-
rozwiązania bazujące na technologii GPS (Global Positioning System), której początki sięgają lat 70. XX wieku. System GPS, bazujący na trzech segmentach (satelitarnym, naziemnym, użytkownika) 6, początkowo uruchomiony na potrzeby armii
USA, został w roku 2000 udostępniony na potrzeby zastosowań cywilnych. Obecnie jest intensywnie wykorzystywany przez:
● firmy transportowe i handlowe - do lokalizacji pojazdów, kontroli stanu ich eksploatacji (przebytych tras) oraz monitorowania efektywności czasu pracy kierowców i przedstawicieli handlowych
● firmy kurierskie - do planowania, optymalizacji i kontroli trasy ładunków i przesyłek
● przedsiębiorstwa komunikacji publicznej - do planowania i optymalizacji tras przejazdu środków komunikacji miejskiej oraz integracji z miejskimi systemami informacji pasażerskiej
● służby ratownicze - dane GPS pozwalają na szybkie dotarcie do miejsc zdarzenia i pomocy ofiarom wypadków.
Najbardziej innowacyjnym oraz najnowszym zastosowaniem technologii mobilnych w logistyce jest projekt pilotażowy mobile EDI (Electronic Data Interchange
- Elektroniczna Wymiana Danych), wdrożony w Niemczech (przy współpracy z GS
Niemcy) przez hurtownię żywności dostar-

Rys. 2. Podstawowy scenariusz funkcjonowania Mobile EDI. Źródło: Mobile Commerce: opportunities and challenges, GS MobileCom White Paper.
nitorowaniu trasy przejazdu, zdalnej kontroli floty transportowej i przewożonych ładunków czyli inaczej mówiąc w procesie sprawnego przepływu surowców, materiałów i wyrobów gotowych z punktu pochodzenia do punktu konsumpcji. W tych procesach stosowane są
czającą produkty do szpitali, domów opieki, restauracji oraz bardzo popularnych w tym kraju stołówek przyzakładowych.
Klientami hurtowni były przedsiębiorstwa nie posiadające rozbudowanych systemów automatycznej czy elektronicznej identyfikacji. W celu zautomatyzowania
procesu zamawiania produktów, w ramach projektu pilotażowego, dostawca wyposażył dziesięciu odbiorców w telefony komórkowe posiadające aparat fotograficzny z automatyczną regulacją ostrości (auto focus) oraz aplikację do odczytu kodów kreskowych i transferu danych.
W przypadku zapotrzebowania na produkty klienci skanowali kody kreskowe z produktów, wprowadzali liczbę opakowań, a następne wysyłali dane w postaci SMS do dostawcy, który mógł zidentyfikować zamawiającego po numerze telefonu.

Technologie mobilne w handlu
Zastosowanie technologii mobilnych w handlu stanowi jedno z największych wyzwań i szans, przed którymi stoją organizacje standaryzujące (na przykład GS czy GSMA), developerzy aplikacji oraz producenci sprzętu i operatorzy telefonii komórkowej.
Rynek docelowy dla tych rozwiązań to ponad 5 mld użytkowników telefonów komórkowych, wśród których coraz większy udział stanowią użytkownicy smartphone’ów - abonenci ryczałtowej usługi transmisji danych (mobilnego Internetu). Czym rożni się mobile commerce od znanego do tej pory handlu elektronicznego? Poza tymi samymi możliwościami automatyzacji procesów, dostępem do zasobów w 24 godziny/7 dni w tygodniu, handel prowadzony przy pomocy technologii mobilnych oferuje wartość dodaną polegającą na unikalnej, niezależnej od miejsca i czasu, komunikacji klienta/konsumenta z dostawcą produktu lub usługi. Dzięki wspomnianym już wyżej funkcjonalnościom, opisywanym przy okazji terminali przenośnych, dostępnym także w coraz większej ilości urządzeń mobilnych, konsument - posiadacz telefonu komórkowego (smartphone’a) staje się unikalnym użytkownikiem mobilnego terminala, dzięki któremu ma możliwość dostępu do narzędzi i usług wspomagających podejmowanie decyzji i ułatwiających realizację procesu zakupu produktu. Korzyści z mobilnej komunikacji z klientem odnoszą także producenci i dystrybutorzy produktów, którzy mogą zaoferować konsumentom dodatkową informację o produkcie, wspomagającą proces podejmowania decyzji, świadczyć usługi stanowiące wartość dodaną dla produktu

D. Żabicki Technologie mobilne w magazynie, INŻYNIERIA I UTRZYMANIE RUCHU ZAKŁADÓW PRZEMYSŁOWYCH, Kwiecień 2009.
[w:] http://wazniak.mimuw.edu.pl/images/a/a7/Systemymobilnewyklad.pdf
7 Opracowano na podstawie [w:] http://www.psm.pl/gps/gpsliberty.html
8 Źródło: Mobile Commerce, Szanse i wyzwania, [w:] http://www.gs.org/docs/mobile/GS1MobileComWhitepaper.pdf
Logistyka 2/2010

Elektroniczna gospodarka

Rys. 3. Usługi Mobilne: sposoby interakcji konsumenta oraz producentów i dystrybutorów produktów. Źródło: Mobile In retail, GS MobileCom
White Paper.
i rozwijać lojalność względem marki poprzez rozwój indywidualnej oferty kierowanej do konkretnego konsumenta.
Jednym z przykładów pilotażowej aplikacji mobilnej, zaprojektowanej z myślą o konsumentach, jest GS CodeOnLine, stworzony i rozwijany przez francuską organizację krajową GS. Podstawowy element aplikacji stanowi fotograficzny skaner kodów kreskowych, umożliwiający użytkownikowi telefonu odczyt unikalnego numeru identyfikacyjnego GTIN z kodu kreskowego umieszczonego na produkcie. Numer produktu jest kluczem do rozszerzonej, wirtualnej funkcjonalności fizycznego produktu.
W przypadku CodeOnLine może to być podstawowa informacja o właścicielu marki handlowej produktu (nazwa firmy), transfer do strony internetowej właściciela produktu lub informacja dodatkowa, niedostępna na etykiecie. Inne, spotykane na rynku aplikacje wspomagające procesy wymiany handlowej, to mobilne porównywarki cen, wyszukiwarki produktów, narzędzia wspomagające zarządzanie listami zakupów, rozwiązania z obszaru mobile loyalty oraz oprogramowanie umożliwiające na przykład kompozycję ulubionych dań i dobór składników do realizacji przepisów kulinarnych. Możliwości rozwoju nowych usług mobilnych w handlu ogranicza jedynie ludzka wyobraźnia.
Czy technologie mobilne mogą zrewolucjonizować handel i logistykę? Z pewnością istnieją obszary, zwłaszcza w handlu, gdzie wzrost zastosowań rozwiązań mobilnych może wpłynąć na rewolucyjną zmianę zachowań i przyzwyczajeń konsumentów. Prognozując rozwój technologii mobilnych w logistyce możemy założyć, że ich udział w procesach transportu, magazynowania i elektronicznej wymianie danych będzie systematycznie wzrastał. Szybkość, masowość i niski koszt to czynniki, które mobilność mogą uczynić motorem rozwoju logistyki i handlu.
Zachęcamy Państwa do wzięcia udziału w sesji Technologie mobilne w handlu i logistyce, podczas Kongresu „Logistics 2010”, którą poprowadzi dr inż. Mikołaj Sobczak - twórca i szef Laboratoriów Badawczych Systemów Mobilnych Politechniki Poznańskiej.
To jednak nie koniec. W pierwszym dniu Kongresu (12 maja), podczas sesji Standardy GS w logistyce i w łańcuchach dostaw, francuskie doświadczenia z realizacji projektu CodeOnLine oraz innych projektów pilotażowych Mobile Commerce przedstawi Cédric Houlette z GS Francja.

[w:] http://www.codeonline.fr/

Logistyka 2/2010