Logo
Wydrukuj tę stronę

EiT Urban Mobility jako wsparcie dla innowacyjnych rozwiązań logistyki miejskiej

Polecamy! EiT Urban Mobility jako wsparcie dla innowacyjnych rozwiązań logistyki miejskiej

Nikogo nie trzeba przekonywać, jak dużego znaczenia w ostatnich latach nabrała logistyka miejska. W dużej mierze jest to związane z dynamicznym rozwojem e-commerce, który w dość naturalny sposób ulokował last mile, czyli ostatni etap doręczenia przesyłek w obszarach miejskich. Rosnąca z dnia na dzień grupa klientów sklepów internetowych oczekuje szybkiej i sprawnej dostawy zamówionych paczek do miejsca zamieszkania lub innej, wskazanej lokalizacji, z której będą mogli ją odebrać.

Zarówno adresy odbiorców, jak i miejsca odbioru paczek (np. automaty paczkowe) często ulokowane są właśnie w miastach. Nie tylko klienci e-commerce, ale niezmiennie również punkty sprzedaży detalicznej bardzo często umiejscowione są w miastach. To z kolei generuje konieczność organizacji dostaw zaopatrzeniowych do licznych sklepów, ale także restauracji czy punktów usługowych, zlokalizowanych nierzadko w ścisłych centrach miast. Co więcej, same miasta z roku na rok ulegają tzw. zjawisku rozlewania (ang. urban sprawl), co zwiększa zakres terytorialny koniecznych do zorganizowania działań logistycznych, jednocześnie potęgując ich skalę i poziom skomplikowania. Równocześnie coraz głośniej słychać deklaracje miast związane z byciem eko i coraz powszechniej widać działania propagujące niskoemisyjne rozwiązania w logistyce miejskiej czy aktywności wspierające rozwój przestrzeni miejskich przyjaznych zarówno obywatelom, jak i środowisku. Wszystkie wymienione czynniki i zjawiska, stanowiąc jedynie przykład wyzwań w obszarze mobilności miejskiej, dowodzą jednocześnie ogromnego znaczenia tego obszaru. Wysoki potencjał rozwoju logistyki miejskiej, jak również mnogość wyzwań w tym obszarze już kilka lat temu zostały dostrzeżone przez Łukasiewicz - Instytut Logistyki i Magazynowania. Wynikiem tego są liczne projekty współfinansowane przez Komisję Europejską, które Łukasiewicz - ILiM współrealizował w ramach partnerstw europejskich.

Przykład stanowią takie projekty jak:
- POLITE - Exchange of good practices in the field of infomobile systems in public transport; celem projektu była poprawa lokalnych, regionalnych oraz narodowych polityk w zakresie "infomobility" poprzez wymianę doświadczeń pomiędzy partnerami projektu, oraz poprzez transfer dobrych praktyk. Kraje w projekcie: Włochy, Belgia, Wielka Brytania, Czechy, Litwa, Polska.
- SULPITER - Sustainable Logistics for Urban and Regional Planning - celem projektu była poprawa efektywności i konkurencyjności transportu w funkcjonalnych obszarach miejskich poprzez kształtowanie i poprawę miejskich strategii oraz polityk dotyczących transportu (z uwzględnieniem kontekstu regionalnego). Miasta biorące udział: Bolonia, Budapeszt, Poznań, Brescia, Stuttgart, Maribor i Rijeka.
- SPROUT - Sustainable Policy RespOnse to Urban Mobility Transition, nadrzędnym celem projektu jest zbadanie oddziaływania innowacyjnych rozwiązań na przewozy w mieście, zbadanie popytu i podaży na transport pasażerski i towarowy w miastach oraz rozwój lub dostosowanie istniejących Zrównoważonych Planów Mobilności Miejskiej. Łukasiewicz - ILiM, wraz z Miastem Kalisz i Kaliskim Inkubatorem Przedsiębiorczości przeprowadził pilotaż dotyczący zarządzania transportem towarowym w mieście w oparciu o infrastrukturę IoT (sieć sensoryczną).

Praktyczna istotność tematyki z zakresu mobilności miejskiej dostrzeżona została w ostatnich latach przez organizację o nazwie EiT. EiT to w pełnym brzmieniu European Institute of Innovation and Technology, organizacja z siedzibą w Budapeszcie, stanowiąca organ Unii Europejskiej utworzony w 2008 r. w celu wzmocnienia zdolności Europy do innowacji. EIT stanowi integralną część programu ramowego Horizon 2020, tworząc tym samym przestrzeń do kreowania badań naukowych i innowacji. EIT zrzesza wiodące podmioty biznesowe oraz organizacje edukacyjne i badawcze, tworząc dynamiczne partnerstwa międzynarodowe oparte na tzw. "trójkącie wiedzy" [rys. 1]. Partnerstwa te przyjęły formę Wspólnot Wiedzy i Innowacji (ang. Knowledge and Innovation Communities), które działając w różnych obszarach gospodarki, opracowują innowacyjne produkty i usługi, zakładają nowe firmy i szkolą nowe pokolenie przedsiębiorców.

Rys. 1 Wizualizacja tzw. "trójkąta wiedzy" EiT.

Rys. 1. Wizualizacja tzw. "trójkąta wiedzy" EiT.

Celem nadrzędnym jest znalezienie efektywnych rozwiązań globalnych problemów i zapewnienie możliwości zrównoważonego wzrostu gospodarczego dla Europy. Wspomniany obszar mobilności miejskiej (ang. urban mobility) stał się motywem przewodnim jednej ze Wspólnot Wiedzy i Innowacji w ramach EiT. W ten sposób powstało EiT Urban Mobility (EiT UM) [rys. 2]. Wspólnota EiT Urban Mobility funkcjonuje relatywnie krótko, bo zaledwie od stycznia 2019 r.

Począwszy od tego czasu wzmacnia zdolność europejskich miast do innowacji, oraz podejmuje i wspiera liczne inicjatywy, angażujące różne podmioty oraz grupy społeczne ukierunkowane na rozwój zielonej i zrównoważonej logistyki miejskiej. Organizacja EiT UM funkcjonuje w ramach pięciu ośrodków innowacji zlokalizowanych w całej Europie. Podział oparty jest na alokacji geograficznej: Centrum, Wschód, Zachód, Północ, Południe. Polska, ze względu na swoje położenie w Europie, została przyporządkowana do Innovation Hub East z główną siedzibą w Pradze. Wschodni hub obejmuje oprócz Polski takie kraje jak: Czechy, Niemcy, Węgry, Izrael, Rumunię, Serbię i Słowację.

Rys. 2 Wspólnoty Wiedzy i Innowacji EiT.

Rys. 2. Wspólnoty Wiedzy i Innowacji EiT.

- Tematyka miejska staje się dla Europy bardzo istotna, powołanie do życia EIT Urban Mobility, który docelowo ma być największym i najprężniej działającym odłamem EIT, jest potwierdzeniem wagi tego obszaru. Ponad 70% mieszkańców Europy mieszka w obszarach miejskich, generując 85% produktu krajowego brutto (europejskiego), jednocześnie zużywając 60-80% energii - mówi Przemysław Zawodny, Zastępca Dyrektora ds. Badań Łukasiewicz - Instytutu Logistyki i Magazynowania. - Nie można osiągnąć celów związanych z zeroemisyjną gospodarką nie skupiając się na miastach. Miasta coraz szybciej stają się oczkiem w głowie Unii Europejskiej, a nasz instytut od razu z zapałem włączył się w ten nurt.

Organizacja EiT UM przewiduje różne poziomy partnerstwa, determinujące zakres praw i obowiązków poszczególnych podmiotów. Najwyższy poziom uczestnictwa reprezentują tzw. Core Partnerzy poziomu 1 i 2 (Tier 1 i Tier 2). Łukasiewicz - ILiM, biorąc pod uwagę profil swej działalności, dotychczasowe doświadczenia oraz dostrzeganą od lat potrzebę rozwoju inicjatyw z zakresu logistyki miejskiej, w 2020 roku zgłosił wniosek o przyjęcie w poczet partnerów EiT UM. Finalnie Walne Zgromadzenie EIT Urban Mobility 14 grudnia 2020 roku podjęło decyzję o włączeniu Łukasiewicz - ILiM do swojej wspólnoty, w wyniku czego Instytut uzyskał status partnera pierwszej kategorii (Tier 1). Łącznie z nami do grona partnerów zostało włączonych jedynie pięć podmiotów z Europy, w tym tylko 3 jako partnerzy pierwszej kategorii.

Pomimo relatywnie krótkiego czasu, jaki obejmuje współpraca Łukasiewicz - ILiM oraz EiT UM, mamy już na koncie dwa projekty, których celem było propagowanie idei rozwoju mobilności miejskiej oraz kreowanie innowacyjnych rozwiązań w tym obszarze. Pierwszy z wymienionych projektów zainicjował funkcjonowanie Łukasiewicz - ILiM w roli Hub Poland, czyli organizacji współpracującej ze wspólnotą EiT UM, która ma na celu podniesienie świadomości na temat EIT UM wśród przedstawicieli biznesu, środowiska akademickiego i miast w Polsce. Projekt został zrealizowany na drodze organizacji wielu spotkań, seminariów internetowych i warsztatów, a także poprzez generowanie informacji za pośrednictwem mediów społecznościowych i stworzonej strony internetowej hubu. Drugi z wymienionych projektów realizowany był w konsorcjum z Miastem Poznań oraz Uniwersytetem w Mariborze. Projekt dotyczył inteligentnych zatok przeładunkowych (IoT enabled urban logistics smart reloading bays IoTBAYS). Jego głównym celem było przetestowanie technologii komunikacji stanu zatok rozładunkowych i możliwości ich rezerwacji w warunkach rzeczywistych w formie "living lab". Opracowany i zaimplementowany koncept inteligentnej zatoki rozładunkowej rozwiązuje problem małej przepustowości ruchu na terenie miasta, umożliwiając niwelowanie niepotrzebnych tras dla samochodów ciężarowych i unikanie tym samym negatywnego wpływu transportu na środowisko i bezpieczeństwo w mieście. Aktualnie wspólnota EiT UM pracuje nad wykreowaniem nowych projektów wspierających rozwój mobilności miejskiej. 19 marca 2021 roku ogłoszony został nabór projektów w obszarach tematycznych: Academy, Business Creation, Citizen Engagement, Innovation, Regional Innovation Scheme (RIS), Public Realm. W ramach zaproszenia do składania wniosków dotyczących innowacji (obszar Innovation) w 2022 r. wspierane będą bezpośrednio cztery obszary wyzwań z zakresu mobilności miejskiej: Mobilność aktywna (Active Mobility), Zrównoważona logistyka miejska (Sustainable City Logistics), Mobilność przyszłości (Future Mobility) oraz Mobilność i energia (Mobility and Energy). Nabór projektów trwa do 18 maja, a wnioskodawcą mogą być konsorcja międzynarodowe zrzeszające podmioty z sektora akademickiego, badawczego, przemysłowego oraz miasta europejskie, które finalnie będą kreowały przestrzeń do pilotażowych implementacji wyników projektu. Łukasiewicz - ILiM podjął już działania, zmierzające do wykreowania wspólnie z naszymi partnerami biznesowymi innowacyjnych projektów, które doprowadzą do rozwoju przestrzeni miejskich i pozwolą nam wykorzystać doświadczenie w obszarze logistyki miejskiej. Zapraszamy do kontaktu i aktywnego wsparcia inicjatyw projektowych z zakresu Urban Mobility.

 

Artykuł pochodzi z czasopisma LOGISTYKA 2/2021.
e-wydanie czasopisma jest dostępne w naszej ofercie!

 

Bądź na bieżąco, zamów prenumeratę czasopisma LOGISTYKA!

 

Ostatnio zmieniany w piątek, 10 wrzesień 2021 08:23
© 2000-2022 Sieć Badawcza Łukasiewicz - Poznański Instytut Technologiczny