Logistyka.net.pl

Oprogramowanie dla zarzadzania łańcuchami dostawczymi w świetle analizy wartości [...]

Koncepcje i strategie logistyczne

Małgorzata Maternowska
Akademia Górniczo-Hutnicza

Oprogramowanie dla zarządzania łańcuchami dostawczymi w świetle analizy wartości - zagadnienia wybrane

Kluczowe procesy łańcucha dostawczego

Zarządzanie biznesem wkroczyło systemie przepływu informacji - umożChociaż termin „wartość” może wyw erę współzawodnictwa sieciowego. liwiają szybką reakcję na zmiany (w po- dawać się jednoznaczny i prosty, Zamiast marka przeciwko marce lub za- pycie, w systemach produkcyjnych w praktyce posiada on wiele znaczeń. sób kontra zasób, występują przeciwko i dostawczych). Zagadnienie to istotne W terminologii finansowej kreowanie sobie konfiguracje dostawców, zaso- jest w sytuacji, gdy coraz więcej firm wartości ma miejsce, gdy zwrot z inwebów i marek - całe łańcuchy dostawcze decyduje się na wdrożenie informa- stycji przekracza koszty zaangażowaprzeciwko innym łańcuchom dostaw- tycznego systemu wspomagającego za- nego kapitału; klient dostrzega warczym. Coraz częściej zarządzanie zbio- rządzanie zintegrowanymi procesami tość, gdy produkt (usługa) przekracza rowymi procesami w łańcuchu dostaw- związanymi z przepływem produktów jego oczekiwania; w procesie produkczym jest odnoszone do tzw. zarządza- i informacji od êródeł surowców, do fi- cyjnym wartość powstaje w sytuacji, nia łańcuchami dostawczymi (Supply nalnego odbiorcy. W tym momencie ro- gdy wytworzony produkt przewyższa
Chain Management, SCM ). Zgodnie z de- dzi się pytanie, swą funkcjonalnością funkcjonalność finicją podaną przez The Global Supply jaką wartość wnosi oprogramowanie wchodzących w jego skład części. IstotChain Forum w 2001 roku, zarządzanie dla zarządzania łańcuchami dostaw- nym dla dalszych rozważań będzie łańcuchem dostawczym (SCM) jest inte- czymi? przyjęcie, że: gracją kluczowych procesów biznesowych, od finalnego odbiorcy poprzez doPrzepływ informacji stawców (oraz w kierunku odwrotnym), którzy zapewniają produkty, usługi i inRząd 1
Producent
Odbiorca dostawców końcowy formacje zwiększające war tość dla nabywców i udzia
3 Przepływ produktu łowców (rys. 1)1.
Efektywne zarządzanie łańcuchem dostawczym wyZarządzanie relacjami z odbiorcami maga zatem przejścia od zarządzania indywidualnyZarządzanie obsługą klienta mi funkcjami w obrębie
Zarządzanie popytem przedsiębiorstwa, w kierunku integracji działań w raRealizacja zamówień mach firmy i w ramach podZarządzanie przepływem produkcji stawowych procesów gospodarczych w sieci firm.
Zarządzanie relacjami z dostawcami
Wydaje się, że sposób osiąRozwój produktu gnięcia tej integracji stanowi duże wyzwanie. PrzyjZarządzanie zwrotami mując bowiem, że w każdym przypadku to odbiorca
Oznaczenia:
1. zaopatrzenie stanowi zasadnicze cen. produkcja trum uwagi, kolejnym ele. logistyka mentem istotnym, który
4. marketing i sprzedaż warunkuje efektywne zarzą. finanse dzanie łańcuchami dostaw. badania i rozwój czymi, jest tworzenie takich jego struktur, które - oparRys.1. Zarządzanie łańcuchem dostawczym: Kluczowe procesy biznesowe te na sprawnie działającym









opracowanie własne na podstawie Lambert D.M, Supply Chain Management, What Does it Involve?, Supply Chain& Logistics Journal, 2001

Logistyka 6/2003
Koncepcje i strategie logistyczne

1.Wartość jest celem, który wraz z insnych inwestycji. Klienci mierzą warnymi celami pozwala decydentom na tość w kategoriach jakości i elastyczwszystkich szczeblach zarządzania ności, a dostawcy - determinują waroceniać alternatywne strategie. Skontość poprzez „widzialność” systecentrowanie się na wartości wpływa mów reagowania na zmienne żądana proces podejmowania decyzji. nia odbiorców.
W miarę jak rynek staje się coraz bardziej konkurencyjny, poprzez zarząW tym kontekście „wartość” oprogradzanie musi się maksymalizować mowania dla łańcucha dostawczego tworzoną wartość. można szacować z wielu perspektyw, a odpowiedê na postawione wyżej py.Wartość można rozpatrywać na wie- tanie wymaga zrozumienia, który z prolu poziomach w organizacji, przy cesów łańcucha dostaw tworzy wartość czym każdy poziom organizacji cha- dla przedsiębiorstwa, co stanowi tę rakteryzuje się innym zbiorem czyn- wartość i w jaki sposób można dokonać ników, które na tę wartość mają jej pomiaru. wpływ. Na przykład kierownik produkcji może mierzyć wartość
Pierwszym krokiem w zrozumieniu w aspekcie zwiększonej przepusto- istoty zagadnienia jest wyjaśnienie: wości i wyższego poziomu wskaênika obrotu zapasami; prezes firmy - czym jest aplikacja SCM? przez stopień zwrotu zainwestowaOgólnie rzecz ujmując aplikacje SCM nego kapitału. dostarczają analitycznych systemów, 3.Współpracujące firmy różnie po- które w czasie rzeczywistym sterują strzegają wartość. Istnieje wielu przepływem produktów i informacji twórców wartości w złożonych łań- w sieci przedsiębiorstw, w ramach wycuchach działań. Akcjonariusze roz- odrębnionych kluczowych procesów ważają wartość jako zwrot z wła- biznesowych (rys.1). Procesy te obej-
mują wiele różnorodnych funkcji, takich jak: określanie êródeł zaopatrzenia, planowanie produkcji, magazynowanie, transport, prognozowanie zapotrzebowania, obsługę klienta itp. Oferowane do niedawna rozwiązania odpowiadały tym funkcjonalnym podziałom, przy czym wielu dostawców oprogramowania dla SCM działało w określonym segmencie rynku odbiorców, którymi mogły być: przedsiębiorstwa produkcyjne (zaawansowane planowanie); organizacje handlowe (planowanie popytu); centra dystrybucji (planowanie transportu) (rys. 2 i tabela 1)3.
Kluczem do odpowiedzi na pytanie:
w jaki sposób aplikacje SCM kreują wartość? są dwa słowa podane w definicji aplikacji SCM, a mianowicie „analityczny” oraz „czas rzeczywisty”. Aplikacje są analityczne, gdyż dostarczają wyszukanych narzędzi (zaawansowane algorytmy, analiza scenariuszy) umożliwiających podejmowanie właściwych decyzji

ZARZÑDZANIE STRATEGICZNE

STRATEGIA

Planowanie transportu

Dane o transporcie

Planowanie popytu

Dane o popycie

Zarządzanie dostawami

DZIA¸ANIE

Zarządzanie produktami

Systemy wytwarzania

ERP
Systemy transportowe

Zarządzanie magazynowaniem

Zarządzanie zamówieniami

Zarządzanie zasobami klienta

Poziom transakcyjny

Planowanie zapasów

Poziom analityczny

Planowanie, harmonogramowanie

PLANOWANIE/
TAKTYKA

Handel elektroniczny
Podaż

Operacje

Logistyka

Popyt

Rys. 2. Rynek aplikacji SCM

Od strony nabywców tych systemów analizuje się ją na przykład poprzez wpływ rozwiązań na wskaênik efektywności inwestycji (ROE) czy poziom obsługi klienta. Z punktu widzenia dostawcy oprogramowania, wartość ta najczęściej określana jest jako „wielkość zaoszczędzonych kosztów” powstająca w wyniku zastosowania określonego rozwiązania.
3 Na podstawie: Steven J. Kahl., What's the "Value" of Supply Chain Software?, Supply Chain Management Review 1/1, 1999
Logistyka 6/2003

Koncepcje i strategie logistyczne
w krótkim (rzeczywistym) czasie, co z kolei prowadzi do realizacji wielu postulatów, takich jak: szybszy transport do klienta, elastyczność niezależnie od nieprzewidzianych zdarzeń itp. Natomiast kolejnym logicznym problemem staje się:
jak i gdzie w organizacji należy mierzyć tę wartość ?
Dzisiaj: analiza wartości znajduje się w centrum zainteresowania jednostki organizacyjnej. Wiele spośród firm implementujących nowe oprogramowanie ogranicza się do określania swoich zysków na poziomie jednostki organizacyjnej (działu), w której system został wdrożony, co w praktyce oznacza, że
„wartość” tworzoną przez systemy SCM szacuje się w kontekście realizacji określonych funkcji, koncentrując się na działalności operacyjnej i obsłudze klienta (tab. 2)4.
Rodzący się obecnie rynek nowych aplikacji SCM (rys. 3)5, kształtowany jest przez następujące tendencje:
1.dążenie do zintegrowanego planowania (planowanie łańcucha dostawczego zsynchronizowane z planowaniem popytu, planowaniem produkcji, logistyką i planowaniem podaży)
2.dążenie do integracji w ramach oprogramowania SCM działalności operacyjnej z zarządzaniem finansami, zarządzaniem cyklem życia produktów czy zarządzaniem personelem. Podobnie jak dostawcy oprogramowania, ERP oferowali integrację na poziomie transakcji, tak dostawcy oprogramowania SCM dążą do integracji analitycznych procesów, które sterują działalnością gospodarczą organizacji. Oznacza to, że w przeciwieństwie do systemów klasy ERP aplikacje dla zarządzania łańcuchami dostawczymi nie są systemami transakcyjnymi w takim znaczeniu, że zbierają dane i rozwiązują codzienne zadania. Są to raczej systemy, które poprzez skomplikowane algorytmy i analizę scenariuszy umożliwiają menedżerom oddziaływanie na operacje i lepsze zrozumienie wpływu strategicznych decyzji

Tab. 1. Zestawienie i charakterystyka stosowanych aplikacji SCM

Lp.

Aplikacja - nazwa systemu

Ogólna charakterystyka
ERP (Enterprise Resource Planning)

Automatyzuje i synchronizuje codzienne operacje związane z finansami, zasobami ludzkimi, produkcją, zapasami.
Zaawansowane planowanie i harmonogramowanie

Tworzy plany i harmonogramy produkcyjne. Działa w oparciu o istniejące ograniczenia i reguły postępowania
Planowanie popytu

Stosując wyszukane algorytmy- przewiduje popyt oraz mierzy trafność prognoz
Dane o popycie

Dostarcza dodatkowych informacji do wyznaczania prognoz sprzedaży
Planowanie zapasów

Cel: równoważenie popytu i podaży. Plan jest niezbędny w każdym punkcie dystrybucji
Zarządzanie produkcją

Zarządza przepływem produktów w procesach produkcyjnych
Zarządzanie gospodarką magazynową

Zarządzanie i sterowanie zapasami, zarządzanie magazynami
Planowanie transportu

Optymalizuje wybór trasy, wybór środka transportu, wielkość załadunku
Dane o transporcie

Gromadzi i dostarcza informacje pomagające optymalizować sieć dystrybucji
Systemy transportowe

Automatyzuje operacje transportowe takie jak: przesyłki, przeładunek, dokumentacja
Zarządzanie zamówieniami

Automatyzuje operacje związane z obsługą klientów
Zarządzanie dostawami

Administruje danymi dotyczącymi produktów i ich dostawców, (także w zakresie strategicznych êródeł zaopatrzenia);wspomaga proces nabywania
Zarządzanie produktem

Grupuje produkty i zarządza wymianą danych „od projektu do produkcji”
Zarządzanie strategiczne

Pomaga modelować łańcuch dostawczy (selekcja) w celu podejmowania strategicznych decyzji
Zarządzanie kontaktami z klientami

Zarządza cyklem życia klientów w związku z automatyzacją działań handlowych

Tab. 2. Miary wartości wykreowanej przez aplikacje SCM
Podejście operacyjne

Miary obsługi klienta

• Redukcja zapasów

• Dostawy „na czas”

• Większy obrót zapasami

• Szybka reakcja na zmienne zapotrzebowanie

• Zwiększona przepustowość

• Niewielka ilość zwrotów

• Krótszy okres planowania

• Wzrost poziomu satysfakcji klienta

• Większa trafność prognoz
• Niższe koszty transportu
• Mała liczba nadgodzin
• Likwidacja pracy zmianowej
ibidem ibidem

Logistyka 6/2003
Koncepcje i strategie logistyczne

3.dążenie do zintegrowania planowa- 4.dążenie do zacieśniania współpracy nia strategicznego z planowaniem między firmami w celu osiągania wieoperacyjnym (ułatwienie podejmolostronnych korzyści (kluczowe prowania decyzji o tym, gdzie lokować cesy biznesowe - nowe płaszczyzny zasoby: inwestować w rozwój infrazintegrowanego zarządzania łańcustruktury produkcyjnej czy magazychami dostawczymi). nowej) . Istniejące do tej pory rozwiązania ( por. rys. 1) nie były przystosoZatem jutro: organizacja musi spojwane do realizacji tego typu zadań rzeć szerzej na „wartość” kreowaną

ZARZÑDZANIE STRATEGICZNE

STRATEGIA

PLANOWANIE ¸A¡CUCHA DOSTAWCZEGO

PLANOWANIE/
TAKTYKA
Analiza finansowa

Rozwój produktu

Międzynarodowa logistyka

Zarządzanie dostawami

Dane o popycie

Poziom transakcyjny

Zarządzanie zasobami klienta

ERP
DZIA¸ANIE

Dzialania fonansowe

Zarządzanie produkcją

Dzialania w lańcuchu dostawczym

Zarządzanie środkami trwałymi

Zarządzanie zasobami ludzkimi

Zarządzanie finansowe

Zarządzanie cyklem życia produktu

Surowce

Produkcja

Dystrybucja

Obsługa klienta

Tradycyjny obszar łańcucha dostawczego

Rys. 3. Najnowsza generacja oprogramowania dla SCM

Poziom analityczny

WSPÓ¸PRACA
przez nowe aplikacje SCM. Celem jest konsolidacja różnorodnych funkcji w ramach tzw. kluczowych procesów biznesowych (rys.1) realizowanych w sieci firm, zatem „wartość” ta musi być określana w stosunku do tych procesów i dla rozszerzonej liczby podmiotów (sieci przedsiębiorstw uczestniczących w danym przedsięwzięciu).

Sprzedaż