Ryzyko w spedycji
Typowa umowa spedycji towarzysząca kontraktowi handlowemu, ma charakter kontraktu na usługę zorganizowania i wykonania przewozu w obsłudze transakcji handlowej między dwoma partnerami oraz świadczenie ewentualnych usług dodatkowych związanych z ubezpieczeniem, rozliczeniem transakcji i operacjami na ładunku.
Jako taka zawiera dokładne zapisy odnośnie praw i obowiązków spedytora, a tam, gdzie takich zapisów brak, strony powołują się na utarte zwyczaje i praktykę spedycyjną. Ryzyko związane z tego typu kontraktem jest więc dość precyzyjnie określone, moment przejęcia odpowiedzialności, to czy spedytor ponosi ryzyko, czy też działa na rachunek i ryzyko klienta również są zazwyczaj precyzyjnie określone. Niemniej w działalności spedycyjnej występuje także ryzyko pozakontraktowe – wynikające ze sposobu funkcjonowania spedytora na rynku i pozostające w wyłącznej jego kompetencji. Wielu spedytorów nie uwzględnia tego dodatkowego, pozakontraktowego ryzyka w swej działalności, a nawet często nie jest świadomych jego przejawów. Ryzyko to, jeśli się zrealizuje, jest jednym z głównych czynników, które mogą podważyć opłacalność biznesu spedycyjnego. Niemożność przewidzenia przyszłości ze stuprocentowym prawdopodobieństwem, działanie w warunkach niepewności, powoduje konieczność analizy ryzyka w przedsiębiorstwie. Dotyczy to także branży spedycyjnej. Działalność polegająca na organizowaniu każdorazowo odmiennych procesów przewozowych ze swej natury generuje wiele rodzajów ryzyka, specyficznych i niepowtarzalnych. Podział ryzyka i zakres odpowiedzialności spedytora związany z samym procesem trasnsportowym, realizowanym przez firmę spedycyjną (lub wynajętego przez nią przewoźnika) określają reguły dostawy.
Artykuł pochodzi z czasopisma „Logistyka” 2009/3.