Nowy porządek geopolityczny: Nearshoring i friendshoring przeprojektowują łańcuchy dostaw w Europie Środkowej

Globalne łańcuchy dostaw, jeszcze do niedawna skoncentrowane na Azji i modelu offshoringu, dynamicznie się reorganizują. W centrum tego przemodelowania znajdują się koncepcje nearshoringu — relokacji produkcji bliżej konsumentów — oraz friendshoringu, czyli współpracy w ramach stref geopolitycznie zbliżonych lub w obrębie stabilnych partnerów. Trend ten ma szczególnie silny wpływ na logistykę B2B w Europie Środkowo-Wschodniej, gdzie operatorzy logistyczni dostosowują ofertę usług, struktury magazynowe oraz trasy transportowe do nowych potrzeb rynkowych.

Analizy branżowe wskazują, że Polska, Czechy, Słowacja, Węgry i Rumunia są obecnie kluczowymi celami relokacji łańcuchów dostaw w regionie CEE. W rankingu Savills Nearshoring Index 2024 Polska zajęła trzecie miejsce w Europie pod względem atrakcyjności lokalizacji dla firm poszukujących krótszych łańcuchów dostaw, tuż za Portugalią i Czechami, co odzwierciedla rosnące znaczenie krajów regionu jako centrów logistycznych i produkcyjnych[2].

Zauważamy, że klienci coraz częściej oczekują strategii, które nie tylko obniżają koszty logistyczne, ale przede wszystkim redukują dystans i ryzyko w łańcuchach dostaw. Rozwiązania takie jak konsolidacja dostaw, lokalne zapasy bezpieczeństwa czy wielomodalne trasy transportowe stają się standardem. Operator logistyczny musi dziś pełnić rolę doradcy strategicznego w projektowaniu sieci dystrybucyjnej, a nie tylko realizatora transportu.
– mówi Anna Kondratowicz, Manager ds. Drobnicy Międzynarodowej w Geis PL.

Trend nearshoringu wpływa również na strukturę popytu na powierzchnie magazynowe i strategię zarządzania zapasami: klienci coraz częściej poszukują magazynów zlokalizowanych blisko rynku zbytu, elastycznych rozwiązań krótkoterminowych oraz centrów obsługujących wiele rynków jednocześnie. Rosnąca liczba zapytań dotyczy także konsolidacji dostaw, lokalnych zapasów bezpieczeństwa oraz szybszych cykli produkcyjnych. W praktyce oznacza to odejście od centralizacji zasobów w odległych hubach Azji na rzecz modeli regionalnych z magazynami „near‑market” i skróceniem czasu transportu z tygodni do dni.

Firmy transportowe i deweloperzy infrastruktury odpowiadają na te zmiany poprzez rozwój nowych tras i centrów logistycznych. W regionie Europy Środkowej i Wschodniej powstają nowe parki dystrybucyjne typu build-to‑suit oraz elastyczne powierzchnie magazynowe. Jednocześnie testowane są krótsze i częstsze korytarze transportowe wewnątrz CEE, co ma na celu maksymalne skrócenie czasu dostawy i ograniczenie podatności na zakłócenia łańcuchów dostaw[3].

Odpowiedź rynku logistycznego na nearshoring i friendshoring to nie tylko budowa nowych magazynów, ale przede wszystkim innowacyjne podejście do planowania przepływów towarowych. Coraz częściej wykorzystujemy na przykład rozwiązania oparte na analizie danych w czasie rzeczywistym (real-time visibility) i predykcyjnych modelach zapotrzebowania, które pozwalają dynamicznie dostosowywać trasy oraz harmonogramy transportów. Dzięki temu jesteśmy w stanie zoptymalizować trasy, skrócić czas dostawy i zwiększyć elastyczność operacyjną w sektorach, takich jak automotive, AGD czy FMCG, gdzie szybkość reakcji i bliskość do klienta mają kluczowe znaczenie.
– dodaje Anna Kondratowicz.

Choć wzrost wolumenów transportu drogowego wciąż napotyka presję makroekonomiczną, to przyspieszenie nearshoringu generuje realne przesunięcia w popycie na usługi logistyczne oraz strategie zarządzania łańcuchami dostaw. Trend ten, napędzany przez czynniki geopolityczne, rosnące koszty i potrzebę większej odporności łańcuchów, jest jednym z kluczowych motorów przemian w logistyce B2B na nadchodzące lata.

[1] https://www.globenewswire.com/news-release/2025/03/31/3051968/0/en/Large-European-and-US-organizations-are-prioritizing-reindustrialization-investments-over-short-term-profitability.html
[2] https://polandinsight.com/poland-ranks-3rd-in-europe-in-the-2024-nearshoring-index-33288/
[3] https://www.cbre.pl/insights/figures/poland-industrial-and-logistics-figures-q4-2024

Źródło: Grupa GEIS