logistyka.net.pl - wortal logistyczny | logistyka | e-logistyka | TSL

PARTNER PORTALU:

A+ A A-

Ryzyko a relacje w sieciach dostaw

Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Współczesne sieci dostaw stają się coraz bardziej wrażliwe - zwiększa się stopień ekspozycji łańcucha dostaw na zakłócenia. W związku z tym rośnie znaczenie zarządzania ryzykiem w sieciach dostaw. Podstawowe przyczyny takiego stanu rzeczy to:

• Poszukiwanie przewagi konkurencyjnej w obszarze łańcuchów dostaw - związane na przykład z szukaniem rezerw na drodze tak zwanych szczupłych praktyk (lean practices), dostawami z krajów o niskich kosztach (LCCS), Just in Time, outsourcingiem, zaopatrywaniem się z jednego źródła - działań dotąd uważanych często za zbyt ryzykowne
• Zmiany technologiczne - ryzyko związane z nowymi technologiami to na przykład ryzyko e-gospodarki, uzależnienie od nowych technologii bankowych, zagrożenia ze strony hakerów czy też zbytnie „usztywnienie” łańcucha dostaw, przeszkadzające w zmienianiu relacji między ogniwami
• Globalizacja gospodarki - globalna konkurencja prowadzi do narażania organizacji na nowe, dodatkowe ryzyko, związane z wychodzeniem przedsiębiorstw poza granice własnego regionu, państwa, koncentracją działalności gospodarczej, polegającą nie tylko na łączeniu się firm w ponadnarodowe organizacje, ale również na współpracy w rozbudowanych łańcuchach dostaw i globalnych sieciach.

Wymienione trendy, nie pozostały bez wpływu na relacje biznesowe, które również zmieniły się. We współczesnej gospodarce obserwujemy sieć nakładających się na siebie poziomych i pionowych relacji. Między dwoma skrajnymi formami - wymianą rynkową a integracją pionową, można rozróżnić szereg form współdziałania przedsiębiorstw. Tradycyjnie rola relacji z dostawcą była rozpatrywana jako wymiana rynkowa - odbiorca był kupującym, dostawca sprzedawcą. Ze względu na wzrost znaczenia outsourcingu i łączenia się firm w sieci, znaczące stały się również relacje z dostawcami. Wzrastający podział odpowiedzialności i dynamiczna natura relacji wymagają oceny relacji w szczególny sposób, gdyż ryzyka związane ze współpracą nie są zależne jedynie od celów i zadań jednej firmy. Według Jukka Hallikas i Veli-Matti Virolainen, typ relacji ma wpływ na postrzeganie przez różne elementy sieci (strony relacji) ryzyka. Warto więc przybliżyć ryzyka dotyczące różnych typów relacji oraz wskazać rolę różnych kategorii ryzyk w sieciach dostaw.

Poglądy na źródła ryzyka
Analiza łańcucha dostaw pod kątem źródeł ryzyka może być rozpatrywana z różnej perspektywy. Najogólniej źródła ryzyka w sieci można sklasyfikować jako ryzyko samego łańcucha dostaw - dotyczą one wówczas kooperacji pomiędzy partnerami w łańcuchu dostaw, lub ryzyko otoczenia - to ryzyko wynika z interakcji między łańcuchem dostaw a otoczeniem. Analizy łańcuchów, czy też sieci dostaw, z perspektywy relacyjnej, zawarte w najnowszych opracowaniach, koncentrują się na budowaniu i zarządzaniu relacjami. Przykładowo, H. Peck wyróżnia cztery poziomy analizy źródeł ryzyka w sieci dostaw:
Poziom 1 - strumień wartości, produkt lub proces,
Poziom 2 - aktywa i zależności infrastrukturalne,
Poziom 3 - organizacje i powiązania między organizacyjne,
Poziom 4 - środowisko, otoczenie.
Na uwagę zasługuje poziom 3, dotyczący sieci organizacji. Na tym poziomie łańcuch dostaw jest rozpatrywany jako sieć, przez którą przepływają dobra fizyczne i informacje. Ogniwami są organizacje (komercyjne i z sektora publicznego), posiadające i zarządzające aktywami i infrastrukturą. Połączenia (więzy) to relacje rynkowe i pewne uzależnienia związane z posiadaną przez organizację siłą i pozycją. M. Bensaou, który prezentuje podział relacji na cztery podstawowe typy: wymiana rynkowa, partnerstwo strategiczne, „pojmany” dostawca lub „pojmany” odbiorca, różniące się specyfiką inwestycji w daną relację (zarówno dostawcy jak i odbiorcy), zwraca uwagę na związane z tymi relacjami ryzyko. Autor wskazuje na przykład, że jeżeli obie strony mają duży wkład w relację, stają się od siebie wzajemnie zależne i chociaż wynikający z tego wysoki poziom zaufania ma pewne zalety, to ryzykiem może być powstanie nieefektywności relacji. Zbyt duże inwestycje w relację mogą nie przynosić pożądanego zysku - chociaż dają duże korzyści, wymagają również dużych nakładów. Należałoby również zwrócić uwagę na ukryte koszty angażowania się w daną relację oraz ryzyko utraty wartości zainwestowanego wkładu.

Wykorzystywane w logistyce schematy analityczne odwołują się bardzo często do teorii kosztów transakcyjnych. Wyjaśnia ona relacje zachodzące w łańcuchach dostaw. Różni autorzy odwołują się do różnych założeń i elementów teorii kosztów transakcyjnych. Przykładowo, J. Witkowski w jednej ze swych ostatnich prac podkreśla rolę założeń odnoszących się do ograniczonej racjonalności i oportunizmu. Teoria kosztów transakcyjnych jest również przydatna dla analizy ryzyka związanego z podejmowaniem decyzji w sieciach.

Artykuł pochodzi z czasopisma "Logistyka" 1/2007.

Ostatnio zmieniany piątek, 13 kwiecień 2007 14:13
Ściągnij załącznik:

Z ostatniej chwili

  • 1
  • 2
  • 3

Nowe wagony dla dywizji kolejowej OT Logistics poszerzą ofertę transportu…

Nowe wagony dla dywizji kolejowej OT Logistics poszerzą ofertę transportu produktów agro

Grupa Kapitałowa OT Logistics wydzierżawiła nowe wagony typu Tagnpps, które pozwolą spółce na uzupełnienie oferty...

Polskie MŚP współpracują z firmami logistycznymi, aby wzmacniać działalność eksportową…

Polskie MŚP współpracują z firmami logistycznymi, aby wzmacniać działalność eksportową

Wyniki badania, zaprezentowanego przez FedEx Express - spółkę zależną FedEx Corp. i największą na świecie...

DSV wyróżnione aż w trzech kategoriach Rankingu firm TSL

DSV wyróżnione aż w trzech kategoriach Rankingu firm TSL

W tegorocznym Rankingu firm TSL Grupa DSV uplasowała się w pierwszej dziesiątce największych polskich operatorów...

Ostatnio na forum

 Instytut Logistyki i Magazynowania

Logowanie

LOGOWANIE

Rejestracja

Rejestracja użytkownika
lub Anuluj