logistyka.net.pl - wortal logistyczny | logistyka | e-logistyka | TSL

PARTNER PORTALU:

A+ A A-

Opłaty za dostęp do infrastruktury w segmencie przewozów towarowych - refleksje o przyszłości Polecamy!

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Polityka stanowienia cen usług za korzystanie z infrastruktury transportu kolejowego stanowi istotny instrument polityki oddziaływania państwa na funkcjonowanie rynku transportu kolejowego. W obszarze regulacji opłat za dostęp do infrastruktury zmierzać się winno do prawidłowego odzwierciedlenia w stawkach opłat za dostęp uzasadnionych kosztów infrastruktury, ponoszonych w związku z poszczególnymi rodzajami usług i przejazdami poszczególnych rodzajów pociągów na poszczególnych kategoriach linii kolejowych.

Co do zasady, koszty ponoszone przez przewoźników muszą być oparte na kosztach bezpośrednich ponoszonych przez zarządcę, jako rezultat wykonywania przewozów pociągami. W propozycji nowej dyrektywy konsolidującej I pakiet kolejowy utrzymano zasadę, iż koszty ponoszone przez zarządcę pokrywane są z opłat za dostęp oraz z dotacji otrzymywanych z budżetu państwa. Postawiona w propozycji bariera pokrywania z opłat (zob. zał. 8 proponowanej dyrektywy) od przewoźników w wysokości do 35% łącznych kosztów ponoszonych przez zarządcę oznacza zdecydowane zwiększenie zaangażowania budżetu państwa. Konstrukcja opłat za minimalny pakiet dostępu oparta jest o koszty bezpośrednie i znajduje swój wyraz w zapisie "po koszcie, który jest bezpośrednio ponoszony jako rezultat wykonywania przewozów pociągami" z tym, że jeżeli koszty bezpośrednie przekroczą średnio dla całej sieci 35% średnich kosztów utrzymania sieci, zarządzania nią i remontów obliczanych na podstawie wykonanych pociągokilometrów (poc/km), zarządca infrastruktury przedstawia organowi regulacyjnemu uzasadnienie występowania takiej sytuacji. Powinno to być czynione w ramach długookresowych planów sfinalizowanych umową o finansowaniu infrastruktury w przedziale co najmniej okresu 3 do 5 lat. Po to, aby dać gwarancję stabilizacji finansowania zarządcy infrastruktury oraz aby cenniki opłat nie obowiązywały tylko na rok, ale dłużej, na przykład także przez okres obowiązywania umowy łączącej państwo z zarządcą narodowej infrastruktury. Ewentualne zmiany dotyczyłyby zmian w poziomie inflacji. Biznes kolejowy potrzebuje stabilizacji długookresowej dla swojego rozwoju i odpowiedzialnego planowania.

Obecnie system kalkulacji opłat za dostęp oparty jest o zapisy ustawowe (ustawa o transporcie kolejowym rozdział 6) i rozporządzenia z 2009 roku w sprawie warunków dostępu i korzystania z infrastruktury. Zakłada w skrócie potrzebę zbilansowania przychodów i kosztów zarządcy infrastruktury przy uwzględnianiu dotacji budżetowej na utrzymanie i remonty. Jest to tak zwany model kosztów całkowitych pomniejszany o dotacje z budżetu państwa. Uprawnienie regulatora dotyczy zatwierdzania lub odmowy zatwierdzenia przedłożonego projektu opłat, jeśli jest opracowany niezgodnie z zasadami określonymi w prawie. De facto dotyczy to uprawnienia do badania zasad i zgodności przedłożonego projektu z tymi zasadami, a nie poziomu ceny za udostępnianie, aczkolwiek regulator może zasięgnąć opinii biegłych rewidentów lub ekspertów w przypadku powzięcia wątpliwości w zakresie zasadności przyjętego przez zarządcę wzrostu stawek jednostkowych (§ 17 ust. 2 rozporządzenia). Należy, być może, z tego skorzystać dokonując audytów projektów w kontekście prawidłowości kalkulacji i klasyfikacji kosztów - w zakresie ewentualnego ich wpływu na poziom stawek jednostkowych. Załącznik X dyrektywy konsolidującej I pakiet wskazuje na monitorowanie opłat za dostęp do infrastruktury poprzez analizę całego szeregu dokumentów ekonomiczno-finansowych przekazywanych regulatorowi. Natomiast nie wspomina w ogóle o metodzie regulacji, ani o czasookresie analizy, bo przecież nie chodzi zapewne o regulację coroczną tempa wzrostu kosztów.

O modelu i poziomie opłat
Problem opłat dotyczy tak naprawdę 2 zagadnień, to jest opłat za dostęp do urządzeń infrastruktury usługowej, utrzymywanej i zarządzanej przez operatorów takiej infrastruktury i opłat za dostęp do infrastruktury liniowej, czyli udostępnionej trasy dla przejazdu pociągu, czyli stawki za 1 poc/km. Jeśli chodzi o opłaty za korzystanie z urządzeń usługowych, występuje w Europie brak przejrzystości w ich stanowieniu. W opinii Komisji Europejskiej, sądy niektórych państw członkowskich wyinterpretowały, iż operatorzy urządzeń usługowych muszą tworzyć wykazy cen, ale niekonieczne muszą powiązać oferowane usługi z konkretnymi cenami. Bardziej czytelne w metodologii, aczkolwiek różnorodnie w praktyce, są wykorzystywane modele opłat za dostęp do infrastruktury liniowej. Jak podaje Jana Pieriegud, wśród modeli pokrycia kosztów udostępniania linii kolejowych spotykamy w Europie modele kosztów krańcowych, modele kosztów całkowitych z modyfikacjami i kosztów całkowitych. Generalnie, dotychczasowe tendencje europejskie w zakresie polityki stawek, obrazuje rysunek 1.

Rys. 1. Tendencje w zakresie polityki stawek dostępu do infrastruktury kolejowej w UE. Źródło: J. Engelhardt, Wpływ polityki liberalizacji w europejskim transporcie kolejowym na konkurencyjność kolei, prezentacja na konferencji „Liberalizacja przewozów pasażerskich - koniec PKP czy nowa era pomyślności kolei żelaznych” (20.11.2009 r.), [w:] materiały konferencyjne, Warszawa 2010.

Artykuł pochodzi z czasopisma "Logistyka" 5/2011.

Ostatnio zmieniany czwartek, 31 maj 2012 10:43

Z ostatniej chwili

  • 1
  • 2
  • 3

Nowa wersja Specyfikacji Ogólnych GS1

Nowa wersja Specyfikacji Ogólnych GS1

Pojawiła się nowa wersja Specyfikacji Ogólnych GS1. To już siedemnasta odsłona dokumentu, który zawiera techniczne...

Polski transport zadłużony

Polski transport zadłużony

Krajowy Rejestr Długów Biura Informacji Gospodarczej SA opublikował raport dotyczący  finansów  polskiego transportu. Sytuacja jest...

FedEx wraz UEFA for Children stworzyły dziecięcą eskortę na mecz…

FedEx wraz UEFA for Children stworzyły dziecięcą eskortę na mecz finałowy Ligi Europy UEFA

FedEx Express, firma świadcząca usługi przewozów ekspresowych, wraz z Fundacją UEFA for Children i szwedzkimi...

Ostatnio na forum

Ogłoszenia

Brak aktywnych ogłoszeń.

 Instytut Logistyki i Magazynowania

Logowanie

LOGOWANIE

Rejestracja

Rejestracja użytkownika
lub Anuluj