Nowa technologia może zwiększyć bezpieczeństwo, poprawić przejrzystość i stworzyć skalowalność w całym łańcuchu dostaw. Zarządzanie łańcuchem dostaw i wszystkimi aspektami związanymi z produkcją i dystrybucją towarów jest niezwykle złożonym procesem. Nawet wykorzystując kosztowne oprogramowanie do śledzenia zamówień i realizowania wysyłek, większość firm logistycznych nadal ma ograniczoną widoczność i wgląd w to, gdzie w danym momencie znajdują się wszystkie ich towary. Jest to skutkiem luk analogowych, które pojawiają się w trakcie realizacji całego procesu.
Poznajmy blockchain
Blockchain to technologia, która kryje się za sukcesem bitcoina i innych kryptowalut. Można ją porównać do niezniszczalnej cyfrowej księgi, która rejestruje wszelkiego rodzaju transakcje – zakup, sprzedaż, umowy, przelewy i inne zdarzenia.
– Wszystko zapisywane jest w serii zabezpieczonych, trwale identyfikowalnych plików, zwanych blokami. Każdy nowy blok transakcyjny połączony jest z poprzednimi, tworząc chronologiczny rejestr, który przechowywany jest jednocześnie na milionach komputerów. Dzięki temu, zachowane w takiej bazie rekordy, są publiczne i łatwe do zweryfikowania – mówi Antoine Chaux, Sales Director – Supply Chain 4PL/LLP Solutions z Grupy GEFCO.
Erwin Matthijssen, Partner w M3 Consultancy, określa blockchain jako „inteligentny arkusz kalkulacyjny”, którego niezmienność, weryfikowalność i dezintermediacja sprawiają, że idealnie pasuje do złożonej układanki łańcucha dostaw. Kluczową różnicą między blockchainem a arkuszem kalkulacyjnym jest to, że informacje można tam jedynie dodawać. W odróżnieniu od arkusza, niemożliwe jest ich edytowanie, czy też usuwanie.
– Każda zmiana jest rejestrowana jako kolejny widoczny dodatek w magazynie danych, czyniąc go tzw. niezmiennym. Ponadto, wgląd do magazynu danych ma wiele stron. Jeśli więc zdecydujemy się modyfikować określone dane, będzie to widoczne i możliwe do zweryfikowania przez innych – podkreśla Matthijssen.
Integracja technologii blockchain z łańcuchem dostaw
Blockchainu nie możemy traktować w kategorii oprogramowania. Jest to technologia, którą łączymy z istniejącym w firmie oprogramowaniem do zarządzania łańcuchem dostaw. Użytkownicy dalej widzą ten sam interfejs i procesy biznesowe. Jednak kiedy spojrzą na stany magazynowe, oprócz własnych, widzą również zapasy innych powiązanych użytkowników. Dodatkowo, każdą modyfikację można śledzić w czasie rzeczywistym.
Applicature – agencja rozwoju technologii blockchain – doradza firmom, jak zintegrować tę technologię z łańcuchem dostaw. Eksperci agencji podkreślają, że aby przejść przez ten proces z powodzeniem „firmy muszą zrozumieć i ocenić wszystkie ryzyka i słabości, z którymi mogą się zmierzyć. Istotne jest, aby przejrzeć charakter tych zagrożeń i opracować mapę słabych punktów i wąskich gardeł. Ponadto firma musi opracować plan wyeliminowania tych słabości z pomocą technologii blockchain”.
Najlepiej zacząć od drobnych spraw. Firmy mogą z początku spróbować zastosować rozwiązania blockchain do niektórych swoich słabych punktów. W momencie, gdy wskazane procesy już działają sprawnie, blockchain można rozszerzyć na cały łańcuch dostaw i rozwiązywać kolejne problemy, aż do uzyskania pełnej efektywności. Rozwój w zakresie współpracy i skalowalności jest niezbędny w aplikowaniu technologii blockchain do zarządzania łańcuchem dostaw. Zastosowanie blockchainu w zarządzaniu łańcuchem dostaw jest wciąż nowatorskim rozwiązaniem, jednak już wiele profesjonalnych firm usługowych i programistycznych poczyniło znaczne inwestycje w rozwój możliwości i zasobów blockchain w tej branży.
Jakie korzyści daje blockchain?
Menedżerowie łańcucha dostaw (oraz inni uprawnieni pracownicy) dzięki blockchainowi mogą zobaczyć w czasie rzeczywistym cyfrowe i fizyczne produkty w swoich łańcuchach dostaw, wraz ze zmianami ilości i cen. Ponieważ wszyscy uprawnieni użytkownicy mogą przeglądać te same informacje w tym samym czasie, znacznie usprawnia to proces przepływu towaru i rozliczeń. W rezultacie przekłada się to na efektywne ewidencjonowanie, przyspiesza procesy płatności, udoskonala sposób śledzenia przesyłek, a dodatkowo ogranicza możliwość powstawania nadużyć dzięki całkowitej przejrzystości i dostępności danych.
Blockchain pozwala na agregowanie danych między producentami, dystrybutorami, nabywcami i partnerami finansowymi. Dzięki współdzieleniu danych płatności mogą zostać zrealizowane w momencie potwierdzenia dostarczenia towaru.
– Im szybciej producenci uzgodnią z dystrybutorami szczegóły dostaw, tym szybciej otrzymają zapłatę za swoje towary. Szybsze płatności znacznie poprawiają płynność finansową wszystkich uczestników łańcucha dostaw – mówi Bill Fearnley Jr., Research Director w IDC Worldwide Blockchain Strategies.
Wdrożenie blockchain w logistyce umożliwia niezależną od osób trzecich weryfikację, rejestrację i koordynację transakcji, co zasadniczo eliminuje pośredników. W rezultacie łańcuchy dostaw oparte na blokchainie mogą znacznie uprościć funkcjonowanie globalnych łańcuchów dostaw.
Ian Khan, autor i reżyser filmu dokumentalnego „Blockchain City”, podsumowuje: – Blockchain jest rewolucyjnym mechanizmem, który zapewnia wszystkim najwyższy poziom w zakresie rozliczeń. Nie musimy się dalej mierzyć z nieodebranymi transakcjami, błędami ludzkimi i maszyn, czy też wymianami, które zostały dokonane bez zgody wszystkich zaangażowanych stron. Przede wszystkim najbardziej krytycznym obszarem, w którym pomaga blockchain, jest zagwarantowanie niepodważalności dokonywanym transakcjom, zapisując je nie tylko w głównym rejestrze, ale także w rozproszonym systemie rejestrów, połączonych zabezpieczonym mechanizmem weryfikacyjnym.
– Obecnie obserwujemy duże zainteresowanie technologiami „rejestrów rozproszonych” w sektorze łańcucha dostaw – gdzie efektywna współpraca między dużą liczbą partnerów jest kluczowym czynnikiem sukcesu, a interesariusze codziennie dzielą się poufnymi informacjami, powielają je i wykorzystują do realizacji i monitoringu działań. Teraz musimy zrobić krok dalej, wyjść poza ramy samej koncepcji i wyobrazić sobie ekosystem, rozwiązania biznesowe oraz możliwości technologiczne i organizacyjne, które pozwolą przenieść ideę na skalę przemysłową – mówi Antoine Chaux, Sales Director – Supply Chain 4PL/LLP Solutions z Grupy GEFCO.